gıda inovasyon vadisi hayata geçti
Gıda, İçecek ve Tarım Politikaları Araştırma Merkezi'nin (GİFT) koordinasyonunda 8 Ekim'de Boğaziçi Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen 5'inci Gıda İnovasyon Zirvesi'nde Türkiye Gıda İnovasyon Vadisi resmen kuruldu. Zirve, bin 730 kayıtlı katılımcı ve binin üzerinde ziyaretçi ile tamamlandı ve etkinlik boyunca akademi, sanayi ve girişimciler bir araya geldi.
vadi nasıl işleyecek:
Vadi, üniversitelerin bilimsel birikimini sanayinin ürün geliştirme ihtiyacıyla buluşturmayı amaçlayan bir yapı olarak tasarlandı. Boğaziçi Üniversitesi ile birlikte Ankara, Çanakkale Onsekiz Mart, Çukurova, Hacettepe, İstanbul Teknik, Orta Doğu Teknik, Sakarya, Tekirdağ Namık Kemal ve Yıldız Teknik üniversiteleri kuruluş mutabakat zaptının imza sürecine dahil oldu. Her kurucu üniversite kendi bölgesinin öne çıkan ürününde uzmanlaşacak ve süreçte sekretarya hizmeti GİFT tarafından yürütülecek.
Mutabakat zaptı, katılmak isteyen diğer üniversitelere de açık tutuldu. Vadi, yeni bir ürün geliştirmek, üretim sürecini ya da ambalajını iyileştirmek veya mevcut ürününü geliştirmek isteyen tüm girişimcilere ve fikir sahiplerine kapılarını açacak şekilde kurgulandı.
zirveden öne çıkan mesajlar:
Zirvede iki salonda toplam 33 oturum gerçekleştirildi; bunların içinde 14 panel, 7 söyleşi, 5 vaka oturumu ve 7 sunum yer aldı. Etkinlikte 94 konuşmacı ve moderatör görev aldı; 65 stantta yenilikçi ürünler tanıtıldı. Gıda+ ödüllerinde ise 233 başvuru arasından 32 kategoride ve 2 özel ödül belirlendi.
Oturumlarda sebze-meyveden bakliyata, su ürünlerinden bitkisel yağlara; GLP-1 etkisiyle değişen talep dinamiklerinden bağırsak sağlığı ve petfood alanlarına uzanan kapsamlı tartışmalar yapıldı. Panel ve sunumlarda; sayıdan çok niteliğin önemine vurgu yapılarak insan odağının korunması gerektiği belirtildi. Protein talebinin artacağı, kişiselleştirilmiş beslenme taleplerine yeni ürünler, yapay zekâ ve yazılımlarla yanıt aranacağı ifade edildi.
Konuşmacılar Türkiye'nin tarih boyunca beslenme talebini takip eden bir gıda ihracatçısı olduğunu hatırlattı ve yeni dönemde katma değerli ürünlerle bu başarıyı sürdürmesi gerektiğini vurguladı. Bölgedeki üretim üslerinde yaşanan krizlerin Türkiye'nin jeopolitik avantajını öne çıkardığı, fonksiyonel gıda, sporcu gıdası, takviye edici gıda ve fermente gıdada üretim üssü olma potansiyeli bulunduğu dile getirildi.
Atık olarak görülen yan ürünlerin değerlendirilmesi, uzmanlaşan girişimlerin büyük şirketlerle ortaklıklar kurarak büyütülmesi gerekliliği sıkça tekrar edildi. Toprağı, arıları ve hayvan varlığını koruyarak verimliliği artırmanın önemine dikkat çekildi; üretimi artırmak için su tüketimini değil, verimi artıran yatırımları önceliklendirme çağrısı yapıldı. Ayrıca yalnızca insana değil gezegene de iyi gelen gıdalar üretme hedefi öne çıkarıldı.
Ekonomik perspektifte Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi'nin bu vizyonla yurt dışından yatırımcı çekme çalışmaları ve TKDK'nın Dünya Bankası ile yürüttüğü proje ile orta ve büyük işletmelerin daha rekabetçi hale getirilmesi gibi araçların gündemde olduğu aktarıldı. Yapay zekâ ve yazılımların lojistik ve tedarik yönetiminde maliyet düşürücü etkileri, Amerika pazarı için Türk girişimcilere sunulan fırsatlar ve bu pazarın sabır ile iyi planlama gerektirdiği de tartışıldı. Gıda hizmetlerinde büyüme potansiyeli ve kahve zincirleriyle rekabet edebilecek iş modellerinin geliştirilebileceği konusu da vurgulandı.
Dış Ticaretten Sorumlu eski Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, serbest bölgeler, limanlar ve yeni dış ticaret araçlarıyla daha önce kurulan bütüncül stratejilerin bugün gıda sistemi için yeniden ele alınması gerektiğini belirtti. GİFT ise bu yaklaşımın geliştirilmesi için çalışacağını açıkladı.
GİFT Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Samet Serttaş toplantıda, bu zirvede Türkiye'nin üretmeye istekli girişimcilerinin olduğunu, aralarında çok sayıda başarılı kadın girişimcinin bulunduğunu ve ortak çalışmaya açık akademisyenlerin yer aldığını vurguladı. TÜBİTAK MAM'ın köklü Ar-Ge kültürü ve TÜGİP projesiyle sektörü bekleyen tesislerin bulunduğunu belirten Serttaş, artık bu hedefe birlikte yürünmesi ve Gıda İnovasyon Vadisi üzerinden ekosistemin büyütülmesi zamanının geldiğini ifade etti. Başta Boğaziçi Üniversitesi ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fazıl Önder Sönmez olmak üzere imza sürecine dahil olan tüm üniversitelere teşekkür ederek çalışmalara hemen başlandığını söyledi.
Vadi ve zirve katılımcıları, etkinlik boyunca kurulan temasların yeni iş birliklerine dönüşmesi için ilk adımların atıldığını belirtti. GİFT koordinasyonunda şekillenen bu yapı, önümüzdeki dönemde AR-GE, ürün innovasyonu ve bölgesel uzmanlaşma ekseninde somut projelere ev sahipliği yapmayı hedefliyor.
SÜRECE BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ İLE ANKARA, ÇANAKKALE ONSEKİZ MART, ÇUKUROVA, HACETTEPE, İSTANBUL TEKNİK, ORTA DOĞU TEKNİK, SAKARYA, TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL VE YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTELERİ KATILDI.
