GFZ çalışması sonrası uzman uyarısı: İstanbul için en kötü senaryoya hazırlık
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Jeodezi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, 2025 yılında Almanya'nın yer bilimleri araştırma merkezi GFZ tarafından Science dergisinde yayımlanan çalışmayı değerlendirdi.
Çalışmanın bulguları
GFZ'nin yayımladığı veriler Marmara Denizi'ndeki sismik hareketliliğin İstanbul yönüne doğru kaydığını gösteriyor. Çalışmada batıda kalan mavi segmentin yüzeyde sürünme yaptığı, bunun yıllık 10 milimetre (1 santimetre) hızla gözlendiği belirtildi.
Uzmanın değerlendirmesi
Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, kamuoyunda oluşan iyimser senaryolara karşı uyarıda bulundu. Kutoğlu, sürünme yapan fayların enerji biriktirmesinin daha uzun sürede gerçekleşebileceğini, fakat bunun "asla deprem üretmeyecek" anlamına gelmediğini vurguladı.
Kutoğlu ayrıca hız verilerini Kuzey Anadolu Fayı'nın ortalama hızı ile karşılaştırdı: çalışmada belirtilen 1 santimetre yıllık sürünme hızı ile Kuzey Anadolu Fayı'nın ortalama hızının 2–3 santimetre olması arasındaki farkın, fayın derin bir noktada kilitlenmiş olabileceğini işaret edebileceğini belirtti.
Senaryolar ve hazırlık çağrısı
Uzman, Marmara'daki sarsıntıların batıdan doğuya doğru göç ettiğini ve bunun sistematik devam etmesi durumunda yeni kırılmanın Adalar önünden geçen kilitli fay segmenti üzerinde olabileceğinin iddia edildiğini aktardı. Kutoğlu, geçmişteki örnekleri hatırlatarak hazırlıkların en kötü senaryoya göre yapılması gerektiğini söyledi.
"Acı bedeller ödememek için, faturanın ağır olmaması için mutlaka en kötü senaryoya göre hazırlıkların yapılması gerekiyor", Kutoğlu'nun ifadeleri arasında yer aldı. Resmi kurumların şu anda hazırlıkları 7.5 büyüklüğüne göre yaptığına değinerek bu hazırlıkların hız kesmeden sürmesi gerektiğini ekledi.
Etkilenebilecek bölgeler
Kutoğlu, olası bir sarsıntıda İstanbul'un güney kıyıları ile Güney Marmara'nın zemin koşulları nedeniyle daha fazla zarar görebileceğini belirtti. Çalışmaya göre sıcak renklerle gösterilen alanlarda hissedilme şiddeti artıyor; bu nedenle özellikle güney kıyılarının risk taşıdığı vurgulandı.
Uzman, daha küçük deprem beklentisinin rehavete yol açmasının zarar azaltma çalışmalarını yavaşlatabileceği uyarısında bulundu ve hazırlıklarda gevşemeye izin verilmemesi gerektiğini söyledi.
Uzmanından büyük İstanbul Depremi uyarısı
