Eskişehirli genç lületaşı ustası tanıtım ve destek çağrısı yaptı
Eskişehir’in tarihi Odunpazarı Evleri bölgesinde atölyesini sürdüren 25 yaşındaki lületaşı sanatçısı İsmet İlker Güler, baba mesleğini devam ettiriyor. Beyaz altın olarak da anılan lületaşını el emeğiyle işleyen Güler, taşın özellikleri, sahteciliğe ilişkin sorunlar ve üretim süreçleri hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Çıkarılış yöntemi ve bölgesel özgünlük
Güler, lületaşının Eskişehir’in kuzeyindeki belirli köylerde çıktığını vurguladı. Buna göre Kayacılar, Sepetçi, Margı ve Türkmentokat gibi köylerde elde edilen taş, herhangi bir büyük araç kullanılmadan, kazma ve kürekle çıkarılıyor. Güler, hiltiler yardımıyla 8–10 metreden başlanıp yaklaşık 180 metre derinliğe kadar karınca yuvaları şeklinde tüneller açılarak çıkarıldığını belirtti.
Taşın kimyasal özellikleri ve renk değişimi
Güler, lületaşının magnezyum, silis ve karbonat içeren bir yapı olduğunu söyleyerek taşın %78 oranında emici özelliğe sahip olduğunu ifade etti. Bu yüzden zamanla taşın krem ve krem tonlarına doğru renk değiştirdiğini ve bunun kirlenme değil, doğal bir yaşlanma süreci olduğunu açıkladı. Güler, "O renk değiştirmiyorsa lületaşı değildir veya lületaşının alt sınıflarıdır" uyarısında bulundu.
Sahteciliğe dair uyarılar
Günümüzde piyasada bazı sahte ürünlerin bulunduğuna dikkat çeken Güler, işlenen lületaşından çıkan talaşların preslenip biblo, bileklik veya tespih gibi ürünler haline getirildiğini, bunların lületaşıyla ilişkisinin sınırlı olduğunu ve içinde kimyasal katkılar bulunduğunu söyledi. Güler bu uygulamaların sektöre zarar verdiğini belirtti.
El işçiliği ve üretim süreci
Güler, el yontumu ürünlerin üretim sürecinin zaman aldığını anlattı: müşteriye göre teslim süreleri 3–4 günden başlayıp, daha özel veya büyük işler için 15 gün, bir ay veya daha uzun sürebiliyor. "Üç temel bıçaktan çıkardığımız ürünler tamamen el yontumudur" diye konuştu ve bu yüzden sabırlı olunması gerektiğini vurguladı.
Festival uygulamaları ve tanıtım çağrısı
Odunpazarı’nda düzenlenen lületaşı festivaline ilişkin eleştirilerde bulunan Güler, festival stantlarında lületaşı bulunmadığını; yontum gösterilerinin festival alanı dışında yapıldığını belirtti. Bu uygulamanın mesleğin unutulmasına zemin hazırladığını savundu ve "Lületaşını globalleştirmek için neden bir şeyler yapmıyoruz?" diye sordu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na çağrı
Güler son olarak tanıtım ve destek için Kültür ve Turizm Bakanlığı’na çağrıda bulundu: "Bakanlık belediyelere bırakmadan iş yapsa bizim için daha iyi olacak". Kendisini ülke içinde ve dışında taşın tanıtımına adayabileceğini, dil bildiğini ve mesleğini anlatabileceğini belirtti. Ayrıca mentorluk gereksinimine işaret ederek lületaşı ustalarının yaş ortalamasının yüksek olduğunu söyledi ve genç ustalar olarak öne çıkma çabasında olduğunu aktardı.
ESKİŞEHİR'DE BABA MESLEĞİNİ SÜRDÜREN 25 YAŞINDAKİ LÜLETAŞI SANATÇISI İSMET İLKER GÜLER, TARİHİ ODUNPAZARI EVLERİ BÖLGESİNDE LÜLETAŞININ YETERİNCE TANITILMADIĞINI VE GÜZEL ETKİNLİKLER YAPILMADIĞINI BELİRTEREK, "BAKANLIK YETKİLİLERİ BELEDİYELERE BIRAKMADAN İŞ YAPSA BİZİM İÇİN DAHA İYİ OLACAK" DEDİ.
