Projenin kapsamı ve önemi:
Kültür ve Turizm Bakanlığı, tarihi alanların aydınlatma ihtiyacını çevre dostu sistemlerle karşılamaya yönelik uygulamaların ilk örneklerinden birini Muğla’nın Seydikemer ilçesindeki Tlos Antik Kentinde hayata geçirdi. Tlos özelinde başlatılan Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesi, antik tiyatronun gece aydınlatmasında güneş enerjisinden yararlanılmasını sağlayacak şekilde tasarlandı. Uygulama, tarihi yapıların korunmasıyla yenilenebilir enerji teknolojilerinin entegrasyonuna dair somut bir model sunuyor.
Restorasyon süreci ve işbirlikleri:
Antik tiyatroda gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon çalışmaları Ocak 2023 tarihinde başlatıldı ve Ağustos 2026 itibarıyla tamamlandı. Çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde, Muğla Valiliği ve Akdeniz Üniversitesi desteğiyle yürütüldü; kazı ve bilimsel koordinasyonu Prof. Dr. Taner Korkut yönetiminde sürdürülen ekipler sağladı. Restorasyon boyunca yapının mimari bütünlüğünün ve farklı tarihi evrelerinin korunması öncelikli oldu; müdahaleler ziyaretçi algısı ve mirasın uzun vadeli korunması gözetilerek planlandı.
Güneş enerjisiyle aydınlatma ve gece müzeciliği:
Restorasyonun ardından devreye alınan GES projesi, tiyatronun gece aydınlatma ihtiyacını tamamen güneş enerisinden karşılayacak. Bu sayede aydınlatma sistemi hem çevre dostu hem de sürdürülebilir bir altyapı üzerine kurulmuş olacak. Proje, Tlos özelindeki uygulamasıyla antik kentlerin korunması ve enerji verimliliğinin artırılması bakımından örnek bir pilot model niteliği taşıyor.
Güneş enerjisiyle sağlanan akşam aydınlatması, tiyatronun akşam saatlerinde ziyaret edilebilmesine olanak tanıyacak. Böylece ziyaretçiler, antik mekanın atmosferini gece saatlerinde de deneyimleyebilecek; yaz aylarında gündüz sıcaklığının yarattığı erişim kısıtları azalarak akşam ziyaretleri teşvik edilecek. Ziyaret saatlerinin esnekleştirilmesiyle Tlos'un bölge turizmine katkısının artırılması hedefleniyor.
Beklenen etkiler ve yaygınlaştırma:
Proje, tarihi alanlarda yenilenebilir enerji kullanımının yaygınlaştırılmasına ve gece müzeciliğinin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor. Tlos örneği, benzer uygulamaların diğer antik kentlerde de değerlendirilmesi için referans oluşturacak; kültürel mirasın sürdürülebilir uygulamalarla geleceğe taşınmasına ilişkin bir model sunacak.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy yaptığı paylaşımda tiyatro restorasyonunun tamamlandığını ve GES projesinin devreye alındığını belirterek Tlos Antik Kenti'nin artık güneş enerjisiyle aydınlanacağını vurguladı. Bakanlık, bu tür çevre dostu uygulamaların tarihi alanlarda yenilenebilir enerji kullanımına örnek olmasını hedefliyor.
GECE MÜZECİLİĞİ ARTIK KENDİ ENERJİSİNİ ÜRETECEK. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI, TARİHİ ALANLARIN AYDINLATMA İHTİYACINI ÇEVRE DOSTU SİSTEMLERLE KARŞILAYACAK UYGULAMALARIN İLK ÖRNEKLERİNDEN BİRİNİ MUĞLA’NIN SEYDİKEMER İLÇESİNDEKİ TLOS ANTİK KENTİ’NDE HAYATA GEÇİRDİ.
