Gece ekran kullanımında mavi ışık filtreli gözlüklerin uykuya etkisi
Gün içinde artan ekran süreleriyle birlikte mavi ışık filtreli gözlükler sıkça gündeme geliyor. Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ahmet Altun, bu ürünlerin beklendiği kadar sihirli olmadığını ancak belirli durumlarda yarar sağlayabildiğini söylüyor.
Ekran kaynaklı şikayetlerin asıl nedeni:
Doç. Dr. Ahmet Altun, uzun süre bilgisayar, telefon ve tablet ekranına bakmanın yol açtığı göz kuruluğu, yanma, bulanık görme ve baş ağrısı gibi sorunların doğrudan mavi ışıktan çok, ekrana odaklanma sırasında göz kırpma sayısının azalması ve sürekli yakın mesafeye bakmaktan kaynaklandığını vurguluyor. Altun, "Mavi ışık filtreli gözlükler sanıldığı gibi göz yorgunluğunu tamamen ortadan kaldırmıyor" diyerek, bu şikayetlerin çözümünde yaşam biçimi ve çevresel düzenlemelerin daha etkili olduğunu belirtiyor.
Mavi ışık filtrelerinin uykuya katkısı:
Uzman, mavi ışığın hem güneşten hem de dijital ekranlardan geldiğini, gündüz maruziyetinin dikkat, uyanıklık ve biyolojik saatin düzenlenmesi açısından yararlı olduğunu kaydediyor. Ancak akşam saatlerinde yoğun ekran kullanımı melatonin salgısını baskılayarak uykuya geçişi zorlaştırabilir. Altun, "Akşam saatlerinde telefon veya bilgisayar kullanımı uyku hormonu olan melatoninin salgılanmasını baskılar. Gece çalışanlar, geç saatlere kadar bilgisayar başında olanlar ve yatmadan önce telefon kullananlar bu gözlüklerden fayda görebilir" diyor ve benzer etkinin cihazların "gece modu" özellikleriyle de elde edilebileceğini ekliyor.
Retina ve cam seçimiyle ilgili uyarılar:
Doç. Dr. Altun, mavi ışık filtreli gözlüklerin sarı nokta hastalığı veya retina hasarını önlediğine dair güçlü bir bilimsel kanıt bulunmadığını hatırlatıyor. Gözlük alırken kaliteli optik merkezlerinin tercih edilmesi, renkleri gereğinden fazla değiştirmeyen camların seçilmesi ve gereksiz yüksek filtre oranlarından kaçınılması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca kırma kusuru olanların bu gözlükleri uygun numara ile kullanmasının önemine dikkat çekiyor.
Göz sağlığını korumada ve dijital ekran kullanımına bağlı yakın şikayetleri azaltmada basit önlemler büyük fark yaratıyor. Altun, 20-20-20 kuralını (her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzağa bakmak), düzenli molalar vermeyi, ekran parlaklığını ortam ışığına göre ayarlamayı ve gerekirse doktor kontrolünde yapay gözyaşı damlaları ile doğru numaralı gözlük kullanımını öneriyor.
KURTKÖY ÖZEL ERSOY HASTANESİ GÖZ HASTALIKLARI UZMANI DOÇ. DR. AHMET ALTUN
