Gebelikte ikinci düzey ultrasonun önemi: muhtemel anomaliler erken saptanıyor
Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Perinatoloji ve Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gizem Elif Dizdaroğulları, anne karnındaki bebeğin sağlıklı gelişimini değerlendirmek amacıyla yapılan en önemli incelemelerden birinin ikinci düzey ultrason olduğunu belirtti. Dizdaroğulları, riskli ya da risksiz ayırt edilmeksizin tüm gebelere önerilen detaylı ultrasonun, özellikle 20-22. haftalarda kalpten beyne tüm organların taranmasını ve muhtemel yapısal anomalilerin erken dönemde tespit edilmesini sağladığını söyledi.
İncelemenin zamanlaması ve süresi
Op. Dr. Dizdaroğulları incelemenin gebeliğin orta döneminde yapılan ileri düzey bir değerlendirme olduğunu vurgulayarak şunları aktardı: "Detaylı ultrason için en uygun dönem 18-23. gebelik haftaları arası olsa da organların yeterince geliştiği 20-22. haftalar en ideal zamandır. Bu muayene ortalama 20-45 dakika sürer ve bebeğin pozisyonuna göre süre uzayabilir. Bazı durumlarda inceleme tamamlanamaz ve tekrar değerlendirme gerekebilir. Anne adayının muayeneye tok gelmesi ve idrara sıkışık olmaması tercih edilir."
Tarama kapsamı
Muayene sırasında bebeğin tüm organ sistemleri anatomik olarak incelenir. Dizdaroğulları, "Beyin ventrikülleri, beyincik ve kafa kemikleri incelenerek hidrosefali, spina bifida yani omurga açıklığı gibi anomaliler araştırılır. Dudak, burun kemiği ve göz çukurları değerlendirilerek yarık dudak-damak yapısı kontrol edilir. Kalp ise detaylı ultrasonun en kritik bölümlerinden biridir. Dört kalp boşluğu, kapaklar ve büyük damar çıkışları incelenerek doğuştan kalp hastalıkları bu evrede tespit edilir. Ayrıca mide, diyafram, böbrekler, mesane, kol ve bacak kemikleri kontrol edilerek uzuv ve parmak anomalilerine bakılır."
Genetik hastalıklarla ilgili sınırlar
Detaylı ultrasonun genetik hastalıkları doğrudan teşhis etmediğini belirten Dizdaroğulları, "Down sendromu gibi bazı genetik sendromlarda görülebilen ense kalınlığı artışı, burun kemiği yokluğu, kalp anomalileri, bağırsak parlaklığı ve böbrek genişlemesi gibi bulgular tespit edilerek şüphe edilebilir. Kesin tanı için ultrason sonuçları ikili-dörtlü tarama testleri veya NIPT (anne kanında fetal DNA), amniyosentez gibi ileri testlerle birlikte değerlendirilmelidir." dedi.
4 boyutlu ultrason ile farkı ve güvenlik
Dizdaroğulları, ikinci düzey ultrasonun 4 boyutlu görüntülemeden farklı olduğunu vurgulayarak, "İkinci düzey ultrasonografi ses dalgaları kullanır ve radyasyon içermez. Anne veya bebek üzerinde hiçbir zararlı etkisi gösterilmemiştir. Sıkça karıştırılan bir diğer konu ise 4 boyutlu ultrasondur. İkinci düzey ultrason tamamen tıbbi değerlendirme amaçlı bir uzmanlık işidir; 4 boyutlu ultrason ise bebeğin görüntülerini aileye daha ayrıntılı göstermeyi amaçlayan bir tekniktir. Riskli veya risksiz ayırt etmeksizin tüm gebelerin bu incelemeyi yaptırmasını öneriyoruz." ifadelerini kullandı.
Sonuç ve takip
Perinatoloji uzmanı, detaylı ultrason sonucunun normal çıkmasının güven verici olduğunu ancak hiçbir görüntüleme yönteminin tüm hastalıkları yüzde 100 tespit etme garantisi vermediğini hatırlattı: "Bazı hafif anomaliler ultrasonla görüntülenemeyebilir veya daha ileri gebelik haftalarında ortaya çıkabilir. Bu nedenle muayene normal çıksa dahi gebelik takiplerinin düzenli olarak sürdürülmesi şarttır."
KURTKÖY ÖZEL ERSOY HASTANESİ PERİNATOLOJİ VE KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM UZMANI OP. DR. GİZEM ELİF DİZDAROĞULLARI
