Gazi Hacı Osman Doğaç’ın yaşam öyküsü: Göç, savaş, esaret ve kayıp
Balkan Savaşları sırasında Saraybosnadan Sakarya'nın Geyve ilçesine göç eden, Çanakkale Cephesinde savaşırken sağ kolunu kaybeden ve 5 yıl süren esaret döneminden sonra memleketine döndüğünde tüm ailesinin yok olduğunu öğrenen Gazi Hacı Osman Doğaçın hayatı, ailesi tarafından kuşaktan kuşağa aktarılan güçlü bir hikâye olarak gün yüzüne çıktı.
Çanakkale'de yaralanma ve uzun esaret
Aileden aktarılan bilgilere göre Doğaç ve üç erkek kardeşi Çanakkale'de Conk Bayırı'nda savaşırken büyük dedemiz sağ kolundan bir şarapnel parçası ile yaralandı. Yaralanmanın ardından Fransa, Lizbon ve Mısır İskenderiye'de olmak üzere toplam beş yıl boyunca esir kaldı. Bu süre zarfında ailesinden haber alamadı ve cephedeki kardeşlerinin, eşinin ve çocuklarının durumundan habersizdi.
Dönüş ve kaybın haberi
Esir değişimiyle Türkiye'ye döndüğünde karşılaştığı gerçek, yaşadığı zorlukların en büyüğü oldu. Memleketine ayak bastığında kendisini karşılamaya gelen akrabasına kim olduklarını sorduğunda, geride bıraktığı yakınlarının savaş ve kolera salgını nedeniyle yaşamını yitirdiği bilgisi verildi. Aile büyükleri tarafından aktarılanlara göre Doğaç, hayatı boyunca yalnız iki kez ağlamış; ilki kolunun kesildiği an, ikincisi ise tüm ailesinin yok olduğunu öğrendiği andı.
Yeniden kurulmaya çalışılan hayat
Geyve'ye döndüğünde evi mühürlü buldu. Bir süre tek başına yaşadıktan sonra, benzer acılar yaşamış bir kadınla tanıştırıldı. Her ikisinin de yakınlarını savaştan ve salgından kaybetmiş olmaları, bu iki kişiyi bir araya getirdi ve evlendiler. Bu evlilikten oğlu ve kızı dünyaya geldi; aile içinde hayatta kalanlar az sayıdaydı ve birçok kardeş hastalık ve salgın nedeniyle hayatını kaybetmişti.
Aile tanıklıkları: Torun ve kızı anlatıyor
Gazi Hacı Osman Doğaç’ın kızı Fatma Fazlıoğlu (1928 doğumlu) ve torunu Elif Desteci aracılığıyla aktarılan anılar, aile tarihinin izlerini koruyor. 98 yaşındaki Fatma Fazlıoğlu, babasının zorlu yaşam koşullarına ve örnek ahlakına vurgu yaparak, mahallede saygı gördüğünü belirtiyor. Desteci ise anneannesinden dinlediği öyküyü ayrıntılarıyla aktarıyor ve ailenin Saraybosna'dan Geyve'ye uzanan göç, savaş ve salgınla sınanmış serüvenini anlatıyor.
Gazi Hacı Osman Doğaç'ın vefatı ve mirası
Gazi Hacı Osman Doğaç’ın 1958 yılında, 79 yaşındayken vefat ettiği öğrenildi. Aile fertlerinin dile getirdiği anılar, savaşın, esaretin ve salgınların yarattığı insan hikâyelerinin canlı tanıkları olarak öne çıkıyor. Bugün torunları ve çocukları aracılığıyla aktarılan bu anılar, hem trajediyi hem de dayanışmayı bir arada gösteriyor.
Not: Bu haber, ailenin aktarımlarına dayanarak hazırlanmıştır ve adı geçen tarih, yer ve kişiler orijinal anlatımlarda korunan bilgiler doğrultusunda sunulmuştur.
FATMA FAZLIOĞLU (SOLDA) VE ELİF DESTECİ (SAĞDA)
