GastronomiRize 2026 ve sıfır atık halkası:
Rize'nin kent merkezinde düzenlenen GastronomiRize 2026, "Sofrada Yaşayan Miras" mottosuyla başladı. Etkinliğin açılış gününde Rize'nin 12 ilçesinden gelen yerel mutfak örnekleri festival alanında buluştu; aile sofralarından derlenen ve kitaplaştırılan tariflerden oluşan 100'ü aşkın yemek sergilendi. Festival programı, gastronomiyi iklim, sağlık, üretim, kültür ve gelecek başlıklarıyla ilişkilendirerek geniş bir perspektif sundu.
İklim için horon: halk oyunundan ortak çağrıya:
Etkinlikte öne çıkan anlardan biri, gençlerin öncülüğünde gerçekleştirilen İklim için horon oldu. Katılımcılar, Rize'nin simgeleri çay ve çay bardağı etrafında bir araya gelerek bir "Sıfır Atık ve İklim Halkası" oluşturdu. Bu halk oyunu, sembolik bir gösterinin ötesinde; toprağı, suyu, gıdayı ve gelecek nesilleri koruma çağrısına dönüşerek festivalin çevre gündemini görünür kıldı.
Halkanın mesajı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde gelişen Sıfır Atık Hareketi ile örtüştü. Festival alanında atıkların ayrıştırılması, kompost uygulamaları ve tek kullanımlık plastiklerin azaltılması pratikleri öne çıkarıldı; gençlerin enerjisi ise bu uygulamalara toplumsal bir destek sağladı.
Büyük yemek sergisi ve gastronomik envanter:
Festivalin merkezindeki büyük sergi, Rize'nin dağından denizine yayılan gastronomik çeşitliliğini gözler önüne serdi. Ailelerde kuşaktan kuşağa aktarılan, bir bölümü kayıt altına alınmamış tarifler için 2024'te başlatılan saha taramaları, 2025'te tasnif ve uygulama çalışmalarıyla devam etti. Bu çalışmalar sonucunda derlenen tarifler "Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü" adlı kitapta toplandı ve bu yıl sahada yaşayan yemekler olarak sunuldu.
Sergideki yemekler yalnızca tat değil; Rize'nin tarımı, bitki bilgisi, hayvancılığı, balıkçılığı ile saklama ve pişirme yöntemlerini temsil eden bir envanter niteliği taşıdı. Bu yaklaşım, gastronomiyi sadece sunumdan ibaret görmeyen; üretimden tüketime kadar uzanan bir kültür mirası olarak ele alan bir çerçeve oluşturdu.
Tarladan tabağa, tabaktan sağlığa uzanan bakış:
GastronomiRize 2026'da gastronomi ve sağlık arasındaki ilişki de merkezî bir gündemdi. Festivalde kurulan Longevity Merkezi, beslenme uzmanları, hekimler ve gastronomi uzmanlarını bir araya getirerek yerel ve mevsimsel ürünlerin, fermente gıdaların ve geleneksel beslenme kültürünün sağlıklı yaşam üzerindeki rolünü değerlendirdi. Böylece etkinlik, "tarladan tabağa, tabaktan sağlığa" uzanan bütüncül bir beslenme hikâyesini anlattı.
Çay, Rize'nin hem ekonomik hem kültürel kimliğini temsil eden bir eksen olarak festival programında önemli yer tuttu. Çayın bahçeden fabrikaya uzanan yolculuğu, doğru demleme yöntemleri ve gastronomideki kullanım alanları tadımlar ve atölyelerle ele alındı. "Bir Bardak Çayın Geleceği: İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Çay Gastronomisi" başlıklı oturumda çayın üretim ve iklim perspektifleri değerlendirildi.
Yaşam kültürü, atölyeler ve kadın üreticiler:
Festival alanında Formulaz yarışlarından horona, tulumdan şiire, arıcılıktan el sanatlarına kadar Rize'nin yaşam kültürünü oluşturan çok sayıda unsur bir aradaydı. Sepet örme, sirke yapımı, mısır soyma, hamsi tuzlama, pepeçura ve paça yapımı gibi atölyeler, gastronomiyi yeni kuşaklarla buluşturarak bilginin aktarımını sağladı.
Etkinlikte ayrıca 150'yi aşkın kadın üretici yer aldı; yöresel yemekler, el emeği ürünler ve geleneksel üretim bilgileri ziyaretçilerle paylaşıldı. Tariflerden turşuya, reçelden ekmeğe ve saklama yöntemlerine kadar kadınların kuşaktan kuşağa taşıdığı bilgi, ekonomik ve kültürel değere dönüştürülerek görünür hale getirildi.
Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, etkinliği yalnızca bir festival olarak tanımlamanın eksik olacağını; bu çalışmanın Rize'nin üretim kültürünü, hafızasını ve gelecek tasavvurunu aynı sofrada buluşturma hedefi taşıdığını belirtti. 2024 saha taramaları ve 2025 tasnif çalışmalarıyla başlayan süreç, 2026'da tariflerin yeniden hazırlanmasıyla gastronomi kitabının yaşayan bir mirasa dönüştüğünü göstermiş oldu.
GastronomiRize 2026, yerel tatları, kültürel üretimi ve çevresel duyarlılığı aynı platformda buluşturarak; horonla atılan adımın yalnızca ritmik bir hareket değil, toplumsal bir çağrı olduğunu ortaya koydu. Festival alanında çay demlendi, tarifler canlandı ve sıfır atık yaklaşımı geleceğe yönelik somut bir gündem olarak yerini aldı.
6. GASTRONOMİRİZE GÜNLERİ, "SOFRADA YAŞAYAN MİRAS" MOTTOSUYLA BAŞLADI, 12 İLÇEDEN 100’Ü AŞKIN YEMEK AYNI SOFRADA BULUŞTU. ETKİNLİKTE CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN’IN EŞİ EMİNE ERDOĞAN’IN HİMAYESİNDE BÜYÜYEN SIFIR ATIK HAREKETİ’NE DESTEK AMAÇLI "İKLİM İÇİN HORON" HALKASI KURULDU
