Olayların genel görünümü:
Fransa'da eylül ayından bu yana süren lise protestoları, hayat pahalılığına ve eğitim sistemindeki eksikliklere dair şikâyetlerin birleşmesiyle bugün yeniden alevlendi. Sarı Yelekliler hareketinin çağrıları, öğrenciler ve sendikaların katılımıyla düzenlenen eylemlerde ücret artışı, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve eğitim kurumlarına daha fazla kaynak ayrılması talep edildi. Gösterilerin büyük bölümü barışçıl devam ederken, bazı kent merkezlerinde yüzleri kapalı gruplarla güvenlik güçleri arasında şiddet olayları yaşandı.
lyon'daki yangın ve müdahale zorlukları:
Lyon'da Bellecour Meydanı'ndaki turizm danışma merkezi gösteriler sırasında tahrip edilerek ateşe verildi. Mimar Tony Desjardins tarafından 1852'de inşa edilen ve geçmişte askeri karakol ile polis noktası olarak kullanılan bu 174 yıllık tarihi binadan yükselen alevler çevrede paniğe yol açtı. Güvenlik güçlerine havai fişek ve çeşitli cisimler atan gruplara karşı polis göz yaşartıcı gazla müdahale ederken, çatışmalar nedeniyle itfaiye ekiplerinin yangına anında müdahale etmekte güçlük çektiği bildirildi. Lyon Belediye Başkanı Gregory Doucet, kamu binalarına yönelik saldırıyı kınadı ve bu tür eylemlerin kabul edilemeyeceğini vurguladı.
marsilya'da belediye binasına baskın ve güvenlik önlemleri:
Marsilya'da çok sayıda protestocu Eski Liman bölgesindeki belediye binasının giriş kapısını zorlayarak içeri girdi; grup "Devrim başladı, Bastille’i ele geçiriyoruz" sloganları attı ve giriş salonundaki eşyalara zarar verdi. Cumhuriyetin simgesi Marianne’ın büstü devrilirken duvarlara yazılar yazıldı. Güvenlik güçleri göstericileri kısa sürede binadan uzaklaştırdı, kent merkezinde Canebiere Caddesi'nde de polisle çatışmalar yaşandı; bir belediye polisine ait karakolun camları kırıldı ve içeri sis bombaları atıldı. Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, yaşananları kınayarak "Bu benim Cumhuriyet anlayışım değil" dedi ve güvenlik takviyesi için Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Başbakan Sebastien Lecornu ve İçişleri Bakanı Laurent Nunez ile görüştüğünü açıkladı. Payan, kentte görev yapan çevik kuvvet sayısının "bir bölükten beş bölüğe çıktığını" bildirdi.
başkent ve diğer kentlerdeki saldırılar:
Paris'te CNews kanalının Europe 1 ile aynı binadaki merkezinin önünde yaklaşık 100 kişi toplandı; bazı kişilerin binaya zarar vermesi üzerine polis müdahale etti ve 21 kişi gözaltına alındı. Arcom daha önce CNews'i yayın çizgisi nedeniyle uyarmıştı, ancak saldırının kanalın yayın politikasıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dair kesin bir doğrulama bulunmuyor.
Bordeaux'da Ticaret ve Sanayi Odası binasına giren göstericilerle güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşanırken, Rennes'de ateşe verilen barikatlar bazı yolların kapanmasına yol açtı. İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde düzenlenen gösteriler sırasında toplam 272 kişinin gözaltına alındığını açıkladı; protestolara katılanların toplam sayısına ilişkin nihai bilanço henüz netleşmedi.
hükümetin tepkisi ve güvenlik politikası:
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, gösteri öncesi yaptığı açıklamada protesto hakkına saygı duyulması gerektiğini belirterek, "Gösteri hakkına tamamen saygı duyuluyor ancak bu hak, kişilere ve mallara saygıyı da beraberinde getirmeli" dedi. İçişleri Bakanlığı, kamu binalarına ve güvenlik güçlerine yönelik saldırıları kınadı ve bazı kentlerdeki şiddet olaylarından aşırı sol grupları sorumlu tuttu. Başbakan Sebastien Lecornu, haftalardır süren protestolarda şiddetin arttığı uyarısında bulunarak daha önceki eylemlerde 900'den fazla polis ve jandarmanın yaralandığını açıkladı.
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, çok ağır kent şiddeti yaşanması halinde güvenlik güçlerinin ses bombalarını kullanabileceğini belirtti: "Bir yürüyüşün çevresinde veya başka bir yerde son derece ağır kent şiddeti yaşanırsa elbette bu tür silahlar kullanılabilir." Nunez, bu araçların yalnızca gerekli ve ölçülü durumlarda kullanıldığını savundu. Açıklama, 5 Ekim'de Lens'te 15 yaşındaki bir öğrencinin elinden ağır yaralanmasının ardından EF-SON tipi ses bombasının lise protestoları kapsamında geçici olarak askıya alınması nedeniyle tartışma yarattı. Polis müdahalelerine ilişkin şikâyetler artarken, Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) öğrenci protestolarının başlangıcından bu yana 36 soruşturma açıldığını; bunlardan 4'ünün uzuv kaybı veya benzeri ağır yaralanmalarla, 6'sının ise ciddi yaralanma iddialarıyla ilgili olduğunu bildirdi.
sendikalar ve taleplerin birleşmesi:
Genel İş Konfederasyonu (CGT), Solidaires ve Çiftçi Konfederasyonu gibi sendikalar gösterilere destek verdi. CGT Genel Sekreteri Sophie Binet, hayat pahalılığına karşı sürdürülen mücadelede ekonomik yükün çalışanlar yerine büyük şirketler ve yüksek gelir grupları tarafından üstlenilmesi gerektiğini savundu. Gösterilerde öğrencilerle Sarı Yelekliler arasında taleplerin örtüşmesi dikkat çekti ve bu birleşim eylemlerin şehir genelinde yayılmasına zemin hazırladı.
Yetkililer ve yerel yönetimler, kamu binalarına, tarihi yapılara ve güvenliğe yönelik saldırıları kınarken, güvenlik önlemlerinin artırıldığını ve olayların seyrinin yakından izleneceğini belirtti.
Fransa’da Sarı Yelekliler hareketinin yeniden canlandırılması çağrısıyla başlayan ve hayat pahalılığı ile eğitim sistemindeki sorunlara karşı büyüyen ülke genelindeki protestolarda Lyon’da tarihi bir bina ateşe verildi, Marsilya’da belediye binası basıldı ve ülke genelinde 272 kişi gözaltına alındı.
