Üçüncü hafta: geniş katılım ve yeni ortak çağrı
Fransa'da lise ve üniversite öğrencilerinin başlattığı eylemler üçüncü haftasına girerken, İçişleri Bakanlığı ülke genelinde 161.500 kişinin gösterilere katıldığını açıkladı; öğrenci ve sendika örgütleri ise katılımın 480.000e ulaştığını bildirdi. Lise protestoları, öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve okulların fiziki koşullarına tepki olarak başladı ve başkent Paris'in yanı sıra Lyon, Marsilya, Nantes, Rennes, Strasbourg ve Bordeaux gibi büyük kentlerde tekrar sokaklara taşındı.
Protestolar yüzünden eğitim faaliyetleri de etkileniyor: hükümete göre bir gün için 214 lise kapalı kalırken, Eğitim Bakanlığı başlangıçtan bu yana öğretim personelinin yaralanmasına ilişkin veriler paylaştı. Hükümet önceki haftaki gösteriler için 266.000 katılım açıklamıştı; eylemler hem sayısal dalgalanmalar hem de farklı kaynakların çelişkili katılım rakamlarıyla dikkat çekiyor.
alan eylemleri ve polis müdahaleleri:
Paris'te Place d'Italie'den Invalides yönüne düzenlenen ana yürüyüşte öğrenciler eğitim sistemine daha fazla kaynak ayrılmasını ve güvenlik güçlerinin müdahalelerinin sona ermesini talep etti. Başkentte ayrıca belediye binası ile Port-Royal Meydanı arasında daha küçük bir yürüyüş gerçekleştirildi. Bazı gösterici gruplarla güvenlik güçleri arasında arbede yaşanırken, eylemler sırasında yaklaşık 20 avukat okul önünde cübbeleriyle öğrencileri muhtemel müdahalelere karşı korumak amacıyla hazır bulundu.
Eylemlere destek verenler arasında İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg de vardı; Saint-Denis'deki Paul-Eluard Lisesi önündeki gösteriye katılan Thunberg, gençlerin karar süreçlerine dahil edilmediğini ve eğitime yeterli kaynak ayrılmamasının toplumun gençlere öncelik vermediğini gösterdiğini vurgadı. Thunberg ayrıca mücadeleyi sürdüreceklerini belirterek polis müdahalelerini eleştirdi.
talepler, hükümetin yanıtı ve eğitimdeki etkiler:
Öğrenciler öğretmen eksikliğinin giderilmesini, okul binalarının yenilenmesini, ders programlarının hafifletilmesini ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup'un kaldırılmasını talep ediyor. Lise Öğrencileri Sendikası (USL) acil çözümler için 10 milyar euroluk kaynak ayrılmasını istiyor. Hükümetin yanıtı ise kısmi doğrudan önlemler içeriyor: Eğitim Bakanı Edouard Geffray, öğretmen eksikliğinin yoğun olduğu okullara 3.000 yedek öğretmen gönderileceğini ve eğitim bütçesinin 1 milyar euro artırılacağını açıkladı. Başbakan Sebastien Lecornu ise öğrencilerle yürütülen danışma sürecinde ortaya çıkan bazı önerilerin 2027 bütçe tasarısına dahil edilmesi üzerinde çalışılacağını belirtti.
Yükseköğretim cephesinde Yükseköğretim Bakanlığı üniversitelerin yaklaşık %35'inde eğitim faaliyetlerinin aksadığını bildirirken, öğrenci örgütü Union étudiante yaklaşık 70 üniversitenin %90110'dan fazla lisenin zarar gördüğünü ve maddi zararın 8,5 milyon euroya ulaştığını açıkladı; yönetim, okullara zarar verenler hakkında açılacak davalara müdahil olacağını belirtti.
Gözaltı ve soruşturmalar da yoğun: Adalet Bakanlığı verilerine göre 8 Ekim'e kadar protestolarda 6.877 kişi gözaltına alındı; bunların 5.890'ının reşit olmadığı, 2.376 kişi hakkında adli işlem başlatıldığı ve 21 kişi hakkında (bunlardan 6'sı çocuk) tutuklu yargılama kararı verildiği bildirildi. Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) ise göstericilere yönelik polis müdahaleleriyle ilgili 36 soruşturma açıldığını açıkladı.
Öğrenci örgütleri hükümetin açıkladığı önlemleri yetersiz buluyor ve talepleri karşılanana kadar protestoları sürdürme kararlılığını yineliyor. Sarı Yelekliler hareketinin bazı gruplarıyla ve diğer toplumsal hareketlerin temsilcileriyle 17 Ekim Cumartesi günü ortak gösteriler düzenlenmesi çağrısı yapıldı; çağrıda eğitim taleplerinin hayat pahalılığı ve sosyal adalet talpleriyle birleştirilmesi hedefleniyor. Paris'te Bastille Meydanı'nda saat 14.00'te başlayıp Opera yönüne doğru yürünecek gösteri planlanırken, Rennes ve diğer kentlerde de eşzamanlı buluşmalar öngörülüyor.
Sonuç olarak eylemler, eğitim alanındaki somut talepler ile daha geniş toplumsal şikayetleri bir araya getirerek ülke çapında yeni bir döneme girdi; hem sahadaki gerginlik hem de hükümetle sürdürülen müzakereler gelecekte atılacak adımların belirleyicisi olacak.
FRANSA'DA ÜÇÜNCÜ HAFTASINDA DEVAM EDEN ÖĞRENCİ PROTESTOLARINDA BUGÜN 160 BİNDEN FAZLA KİŞİ SOKAĞA İNERKEN, ÖĞRENCİLER 17 EKİM'DE SARI YELEKLİLERLE DÜZENLENECEK PROTESTOYA KATILIM ÇAĞRISINDA BULUNDU.
