kalp krizi belirtileri kişiden kişiye farklılık gösteriyor:
Ünlü komedyen Cem Yılmaz’ın yaşadığı sağlık sorunu sonrası, kalp krizi belirtilerine hızlı müdahalenin önemi yeniden gündeme geldi. Medicana Ataköy Hastanesi’nden Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Güngören, kalp krizinin başlangıcında görülen semptomların hastadan hastaya değiştiğini vurguladı. Bazı hastalarda ilk belirti göğüs ağrısı olurken bazılarında nefes darlığı, bayılma veya çarpıntı hissi ön plana çıkabiliyor. Büyük çoğunlukla göğüs ağrısı ile başvurular görülse de, yaşlılar, diyabetliler ve nörolojik sorunları olan hastalarda ilk bulgu daha çok nefes darlığı ya da aniden bozulmuş genel durum olabiliyor.
tanı ve acil müdahale süreci:
Hastaların çoğunluğu göğsün ön bölümünden kola veya sırta yayılan ağrı şikâyetiyle acile başvuruyor ve ilk basamakta EKG değerlendirmesi yapılıyor. EKG’de ST elevasyonu görülmesi halinde, hastaların acil olarak anjiyografiye alınması ve tıkalı damara müdahale edilmesi gerekiyor. Doç. Dr. Güngören, hedefin hastayı mümkün olan en kısa sürede uygun tedaviye ulaştırmak olduğunu; ideal sürenin ilk tıbbi temastan itibaren 120 dakika içinde tedaviye erişim olduğunu belirtti. Ancak bazı hasta gruplarında EKG’de bu değişiklikler görülmeyebiliyor; bu durumlarda klinik değerlendirme, seri EKG ve kan testleriyle takip sürüyor.
kalp krizi şüphesinde hangi belirtiler acil çağrısına işaret eder:
Doç. Dr. Güngören, hastaların kendilerini her zamankinden farklı hissetmeleri gerektiğini vurgulayarak, göğüste yanma, sıkıştırma hissi veya daha önce hiç yaşanmayan yoğun bir ağrı, beraberinde terleme, bulantı ya da kusma hissi varsa bir an önce 112 aranması ya da hastaneye başvurulması gerektiğini söyledi. Erken başvuru, olası ölümcül sonuçların önlenmesinde belirleyici rol oynuyor.
EKG normal olursa ne oluyor:
EKG’de akut değişiklik görülmediğinde hastalar klinik olarak izleniyor; gerekirse seri EKG ve kan testleriyle miyokard hasarı açısından takip ediliyor. Her durumda klinik değerlendirme ve risk faktörlerinin bütüncül ele alınması, ileri görüntüleme gerek olup olmadığını belirliyor.
"Frank işareti" ne ifade ediyor:
Sosyal medyada sıkça tartışılan, kulak memesindeki diagonal çizgiye işaret eden "Frank işareti" ile ilgili konuşan Doç. Dr. Güngören, bazı çalışmalarda kalp damar hastalığı olan kişilerde bu çizginin daha sık görüldüğüne dair korelasyonlar bulunduğunu aktardı. Bu nedenle Frank işareti olan kişilerin, "Kalp-damar problemim var mı?" endişesiyle bir kardiyoloji uzmanında değerlendirilmesinin faydalı olabileceğini söyledi.
Frank işareti tek başına karar verdirmez:
Güngören, önemli bir noktaya dikkat çekerek her Frank işareti bulunan hastada kalp damarlarında problem olduğu sonucuna varmanın doğru olmadığını belirtti. Hastanın başvurusunda eşlik eden hastalıklar ve diğer risk faktörleri bir arada değerlendirilerek karar verildiğini, her Frank işareti taşayana anjiyo ya da koroner BT anjiyografi yapılmasının doğru yaklaşım olmadığını ifade etti. Öncelikle kişinin toplam kardiyovasküler riskinin ortaya konmasının gerektiğini vurguladı.
risk faktörleri ve koruma önerileri:
Kalp-damar hastalıklarında hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ve ailede genç yaşta kalp krizi öyküsünün önemli risk faktörleri arasında olduğunu belirten Güngören, sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi ve sedanter yaşam tarzının da kalp sağlığını olumsuz etkilediğini söyledi. Bu faktörlerin bir arada değerlendirilmesinin toplam kardiyovasküler riski belirlemede kritik olduğunu vurguladı.
stresin rolü ve kontrol önerileri:
Stresin damarlar üzerindeki etkilerine değinen Güngören, adrenalin ve kortizol gibi hormonların tansiyon ve nabız üzerinde yükseltici etkileri olduğunu; eğer damarlarda aterosklerotik plak mevcutsa yoğun stresin plağın yırtılmasına ve pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabileceğini ifade etti. Bu nedenle stres yönetiminin kalp-damar sağlığı açısından önemli olduğunu sözlerine ekledi.
Son olarak Doç. Dr. Güngören, genel öneriler doğrultusunda; ailede erken kalp krizi öyküsü veya ailesel hiperkolesterolemi gibi durumlar varsa 40 yaş beklenmeden değerlendirme yapılabileceğini, genel popülasyonda erkeklerin 40 yaşından sonra, kadınların ise menopoz döneminde kardiyovasküler risk değerlendirmesine başlamalarının uygun olduğunu belirtti.
Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Güngören: "Frank işareti tek başına kalp hastalığı belirtisi değildir"
