Fırat'tan dünyaya açılan sektör: su ürünlerinde Cumhuriyet rekoru ve yeni hedefler
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, 2025 yılında Türkiye'nin su ürünleri üretiminin 1 milyon 37 bin ton seviyesine ulaştığını ve bununla birlikte Cumhuriyet tarihinin üretim rekorunun kırıldığını açıkladı. Zirve kapsamında yapılan değerlendirmelerde Türkiye'nin yetiştiricilik kapasitesi, uluslararası konumlanması ve ihracattaki hızlı artış öne çıktı.
zirvenin amacı ve katılımcı profili:
Elazığ Belediyesi'nin destekleri ve Kent Konseyi'nin girişimiyle düzenlenen 'Su Ürünleri Zirvesi' özel bir otelde gerçekleştirildi. Etkinliğe 9 farklı ülke başta olmak üzere yerli ve yabancı sektör temsilcileri katıldı. Zirvenin hedefi Elazığ'ın su ürünleri üretim potansiyelini uluslararası pazarlara tanıtmak, ihracatı artırmak ve yeni ticari iş birlikleri kurmaktı. Programa Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, Gana Büyükelçisi Abdul Nasureddin, Fırat Üniversitesi temsilcileri, STK ve sektör paydaşları katıldı.
dünya ve Türkiye verileri ışığında sektörün durumu:
Türkyılmaz, küresel verilerle sektörün yapısal değişimini de paylaştı. 2024 verilerine göre dünyada toplam 195 milyon ton su ürünü üretilirken, bunun 103 milyon tonu yetiştiricilik yoluyla, 92 milyon tonu ise avcılıkla elde edildi. Dünya su ürünleri sektörünün parasal büyüklüğü yaklaşık 450 milyar dolar seviyesinde olup, bu rakamın yaklaşık 300 milyar dolarlık kısmı yetiştiricilikten sağlanıyor.
Türkiye özelinde denizler, barajlar ve su kaynaklarıyla yaratılan potansiyel vurgulandı. Ülke, su ürünleri yetiştiriciliğinde Avrupa ülkeleri arasında ilk sırada yer alırken; çupra ve levrek üretiminde dünya birincisi, alabalık üretiminde ise dünya ikincisi konumunda bulunuyor. Türkyılmaz ayrıca üretimdeki dönüşüme dikkat çekerek son 10 yılda yetiştiricilik üretiminin %161 oranında arttığını belirtti.
istihdam, ihracat ve marka hedefleri:
Sektörün istihdam ayağına da işaret edildi: bugün su ürünleri sektörü doğrudan veya dolaylı olarak yaklaşık 250 bin kişi istihdam ediyor. İhracatta kaydedilen büyüme de dikkat çekici; 2000'li yılların başlarında yaklaşık 100 bin ton civarında olan ihracat, 2025'te 288 bin tona ulaştı. İhracat gelirleri ise önceki dönemde yaklaşık 568 milyon dolar seviyelerinden bugün 2 milyar 300 milyon dolara yükselmiş durumda ve Türkiye bugün yaklaşık 100 ülkeye ihracat gerçekleştiriyor.
Türkyılmaz, önümüzdeki iki yıl içinde 'Türk havyarı' markasıyla siyah havyar ticaretinde de iddialı bir konuma gelme hedefini ve bunun merkezinin Elazığ olacağını vurguladı. Üretim planlamasında amaçlarının kaynakları etkin kullanmak, arz-talep dengesini gözetmek, üreticilerin gelir istikrarını desteklemek ve sürdürülebilir dengeyi sağlamak olduğuna dikkat çekildi.
yerel perspektif ve destek açıklamaları:
Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu bölgenin Keban ve Karakaya barajları gibi alanlarla ülkenin önemli su rezervlerine sahip olduğunu ifade etti. Elazığ Belediye Başkan Yardımcısı Mehmet Sabuncu ise kentin üç tarafının su kaynaklarıyla çevrili olduğunu, bölgenin su ürünleri sektöründe gelişmesi için yerel yönetim olarak destek vereceklerini söyledi. Kent Konseyi Başkanı Nafiz Koca etkinliği, bölgenin ekonomik ayağını güçlendirmek ve 'Terörsüz Türkiye' sonrası kalkınma hamlesinin bir parçası olarak değerlendirdi.
Zirve katılımcıları sektörün hem üretim hem de ticaret ayağında yeni iş birlikleri ve pazar fırsatları yakalamayı, Elazığ merkezli projelerle bölgesel kalkınmayı hızlandırmayı amaçladıklarını belirtti. Genel değerlendirme, Türkiye'nin su ürünleri yetiştiriciliğinde elde ettiği başarıyı ihracata etkin şekilde yansıtmaya devam ettiği ve önümüzdeki dönemde marka odaklı, bölgesel liderliğe oynayan stratejilerle ivmeyi sürdüreceği yönünde oldu.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI BALIKÇILIK VE SU ÜRÜNLERİ GENEL MÜDÜRÜ TURGAY TÜRKYILMAZ KONUŞMA YAPTI
