OMÜ'den hasat öncesi öneri
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, yaklaşan fındık hasadı öncesi üreticilere maliyeti düşürmeye yönelik uygulamalar önerdi. Serdar, işçilik giderlerinin yükseldiği dönemde özellikle "file örtü" yönteminin yaygınlaştırılmasını tavsiye etti.
File örtü yöntemi: hız ve randıman
Serdar, denemelerde file yönteminin fındık toplama hızını en az 3-4 kat artırdığını ve randımanı yükselttiğini söyledi. Bu nedenle yöntemin üreticilere tavsiye edildiğini belirten Serdar, özellikle işçilik maliyetlerinin yüksek olduğu dönemlerde file kullanımının ekonomik fayda sağlayacağını vurguladı.
Serdar ayrıca motorlu tırpan yevmiyelerinin yaklaşık 7 bin TL seviyesinde olduğuna dikkat çekerek, üreticilerin mekanizasyondan ve file yönteminden faydalanmasının maliyetleri aşağı çekebileceğini ifade etti.
Meteorolojik ve arazi koşulları
Bazı üreticilerin taban arazilerde hasat makineleri kullandığını fakat yağışlı havalarda bu makinelerin veriminin düştüğünü belirten Serdar, bu koşullarda file yöntemine geçen üreticilerin olduğunu söyledi. Ayrıca devlet desteğiyle bu yıl çeşitli projeler kapsamında üreticilere file desteği de verildiğini aktardı.
Mekanizasyonun rekabet gücüne katkısı
Türkiye’nin fındık üretiminde Amerika, Şili, İtalya, Gürcistan ve Azerbaycan ile rekabet ettiğini hatırlatan Serdar, maliyetleri düşürmenin en önemli yolunun mekanizasyon olduğunu belirtti. Taban arazilerde traktör arkası ekipmanlarla birçok işlemin kolaylaştığını, meyilli araziler içinse uzaktan kumandalı ve robotik sistemlerin geliştirildiğini ve yaygınlaşmasının üreticiye avantaj sağlayacağını söyledi. Serdar, 2026 yılında iyi bir rekolte beklendiğini de ifade etti.
Dip sürgünü temizliği ve maliyet azaltma
Serdar, dip sürgünü temizliğinde daha önce geliştirilen bir yöntemi anlattı. Yöntem; 100 litre suya 10-15 kilogram amonyum sülfat gübresi ya da kaya tuzu eritilerek hazırlanan çözeltinin, dip sürgünleri 15-20 santimetre boyundayken uygulanması esasına dayanıyor. İşlemin yılda 3-4 defa tekrarlanması gerekiyor. Böylece dip sürgünü temizliğinin kolaylaşacağı ve maliyetin yaklaşık yüzde 65 azalacağı bildirildi.
Zamanlamanın önemli olduğuna dikkat çeken Serdar, dip sürgünleri 40 santimetre ile 1 metre boya ulaştığında bazı makinelerin gündeme geldiğini, örneğin motorlu tırpana takılan aparatlar ve çay toplama makinesinin bu amaçla kullanılmaya başlandığını kaydetti.
Sonuç olarak, Prof. Dr. Ümit Serdar üreticilere hasat maliyetlerini düşürmek için file örtü yönteminin ve uygun mekanizasyon uygulamalarının yaygınlaştırılmasını önerdi.
OMÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ BAHÇE BİTKİLERİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. ÜMİT SERDAR
