Fahri Çelik: dere yataklarındaki yapılaşma felaketi derinleştirdi
Jeoloji mühendisi Fahri Çelik, İstanbul’da yaşanan sel felaketine ilişkin değerlendirmelerinde öncelikle vatandaşlara geçmiş olsun dileklerini iletti, hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, yakınlarına başsağlığı diledi. Çelik, kentin altyapısının genel olarak iyi planlandığını belirtmesine karşın asıl sorunun yapılaşma olduğunu vurguladı.
dere yataklarında yapılaşma ve acil önlemler:
Çelik, İstanbul’un yedi tepe üzerinde kurulmuş olması nedeniyle yüksek ve alçak alanların bulunduğunu hatırlatarak, kentte iki temel hata olduğunu söyledi. Birinci hatanın dere yataklarına konut yapılması olduğunu belirtti. Buna göre dere yerlerinin bilimsel yöntemlerle, özellikle rakım verilerine dayalı 15–20 günlük bir çalışma ile tespit edilmesi gerekiyor. Çelik, dere yataklarında bulunan evlerin acil şekilde boşaltılması ve derelerin önünün açılmasının öncelik olması gerektiğini ifade etti.
Çelik, olayın yağmurun sıra dışı olmasıyla açıklanamayacağını; doğanın normal yağışını yaptığını, barajları ve yeraltı suyunu doldurduğunu; ancak dere yataklarında konut bulunduğu için bu sonuçların felakete dönüştüğünü söyledi. Uyarısını, "Eğer bir dere yatağı bir arabayı taşıyorsa, 20 arabayı taşıyorsa 10 katlı binayı da taşır" sözleriyle özetledi ve bu alanlardan taşınmanın zorunlu olduğunu vurguladı.
altyapı tercihi: elektrik hatları ve riskler:
İkinci hata olarak elektrik altyapısına değinen Çelik, elektrik tellerinin yer altına alınmasına karşı olduğunu söyledi. Yeraltı kablolarının deprem, sel veya heyelan gibi afetlerde elektrik akımına kapılma ve daha büyük riskler doğurabileceğini savunarak, elektrik iletiminde direklerden üstten çekilen sistemin daha uygun olduğunu belirtti. Bu öneri, altyapı tercihlerinin afet anında yaratacağı sonuçlara dikkat çekme amacı taşıyor.
kalıcı çözüm önerileri: yeni yerleşim alanları:
Çelik, İstanbul’daki yerleşim oranına dikkat çekerek kalıcı çözüm için yeni yerleşim alanları açılması gerektiğini söyledi. Mevcut yerleşim alanının yüzde 26–27 civarında olduğunu ifade eden Çelik, ülke ölçeğinde iki veya üç katlı yapıların yerleştirilmesi halinde bile geniş bir alan gerekmeyeceğini belirtti. Bu nedenle orman vasfını kaybetmiş araziler, mera ve dağlık taşlık alanların devlet tarafından halkın hizmetine sunulması gerektiğini önerdi; amacı, insanların dere yataklarından uzak, daha güvenli alanlarda yerleşmesini sağlamaktı.
Çelik'in değerlendirmeleri, acil tedbirler (dere yataklarının tespiti ve boşaltılması) ile orta ve uzun vadeli planlamanın (imar alanlarının yeniden düzenlenmesi, altyapı tercihleri) birbirini tamamlaması gerektiğini ortaya koyuyor. Konunun takipçisi olmak, önerilerin bilimsel ve idari düzeyde ele alınması gerektiği uzman tarafından bir kez daha vurgulandı.
JEOLOJİ MÜHENDİSİ FAHRİ ÇELİK’TEN İSTANBUL'DAKİ SEL FELAKETİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME
