Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde adı geçen Ayaş dutunda hasat başladı
Ankara’nın Ayaş ilçesinde, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde adı geçen ve yüzyıllardır ünü süren Ayaş dutunda hasat dönemi başladı. İlçedeki köy ve bağ evlerinde dut yetiştiren üreticiler, olgunlaşan meyveleri genellikle sabahın ilk ışıklarıyla bahçelerden toplayıp aynı gün sofralara ulaştırıyor.
Üreticinin deneyimi ve ölçek
Kamu görevlisi ve üretici olan Ersin Kaya, işi yaklaşık 40 yıldır sürdürdüklerini, bahçelerinin yaklaşık 3 dönüm ve 25 ağaç civarında olduğunu belirtti. Başlangıçta birkaç ağaçla ticari olmayan satışlara başladıklarını, zamanla alanı çoğalttıklarını anlattı.
Rekolte, zamanlama ve hasat uygulamaları
Kaya, geçen yıl don nedeniyle bahçesinde ürün alamadığını, bu yıl ise beklenen rekoltenin geçen yıla kıyasla düşük olacağını söyledi. Bu yıl için rekolte tahmini olarak 9-10 ton civarı veriliyor. Dut hasadına bu yıl 15 Hazirande başlandığını, hasadın 15 Temmuz civarında sona erebileceğini ifade etti. Ancak yağışlar nedeniyle olgunlaşmanın bir hafta geciktiğini belirtti.
Hasadı güneş doğmadan veya güneşin tam görünmeye başladığı anda başlattıklarını aktaran Kaya, sabah 04.30te uyanıp 05.00'te toplama işlemine girdiklerini, pazar hazırlığı nedeniyle de çoğunlukla 08.00'de işin bittiğini söyledi.
Fiyat, kullanım ve üretim yöntemi
Geçen yıl kilosunu 40 lira'dan sattıklarını, bu yıl ise fiyatın 50 lira olduğunu belirten Kaya, işin en büyük zorluğunun sabah erken kalkmak olduğunu, işi ailece yaptıkları için dışarıdan işçi ihtiyacı duymadıklarını vurguladı. Dutların büyük kısmı sofralık olarak satılıyor; ayrıca üreticiler kendi ihtiyaçları için dutu kurutuyor ve pekmez yapıyor.
Ayaş dutunu ayıran özellikler arasında organik yetiştirme yöntemi öne çıkıyor. Kaya, dut ağaçlarında gübre ve ilaç kullanılmadığını, zararlı sorununa rastlanmadığını ve sulamanın içilebilir suyla yapıldığını söyledi.
Gelecek ve tavsiyeler
Ersin Kaya, dut üretiminin aile geleneğiyle sürdüğünü ancak gençlerin tarıma yeterince ilgi göstermediğini kaydetti. Hasadın sabah erken saatlerde kısa sürede tamamlandığını, düzenli bir işi olanların dut yetiştiriciliğini ek gelir amacıyla değerlendirebileceğini tavsiye etti.
Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde yer alan Ayaş dutunda hasat başladı
