Erzurum'un değerleri ebruda hayat buldu
Erzurumlu ebru sanatçısı Mehmet Kotan, yaklaşık 20 yıla yakın süredir sürdürdüğü ebru çalışmalarında kentin iki özgün değerini bir araya getirdi. Atölyesine çevirdiği iş yerinde, işlerinden arta kalan zamanlarda binlerce eser üreten Kotan, Oltu taşı tozu ile Karayazı lalesi figürünü ebru teknesinde birleştirerek yeni diziler ortaya koydu.
Oltu taşından ebru boyasına:
Kotan, takı ve süs eşyası yapımında kullanılan Oltu taşının tozunu mermer üzerinde ezerek, el taşı ile işleyip çeşitli işlemlerden geçirerek boya elde ettiğini anlattı. Ustaya göre Oltu taşı genellikle siyah bilinse de teknede kağıda düştüğünde yoğunluğa bağlı olarak kahverengi tonlarının ortaya çıktığı görüldü. Bu işlemle elde edilen boyayı ebruda kullanarak taşın rengini ve dokusunu kağıda yansıtmayı başardı.
Sanatçı, ebru sanatının kadim bir gelenek olduğunu ve UNESCO tarafından somut olmayan kültürel miras olarak kabul edildiğini vurguladı. Yaklaşık 20 yıldır ebru ile uğraştığını, 15 yıldır da kendi atölyesinde çalıştığını belirten Kotan, "Erzurum’un iki güzelliğini ebruda buluşturduk" diyerek niyetini özetledi.
Karayazı lalesinin ebrudaki yeri:
Erzurum'a özgü Karayazı lalesi, Kotan'ın eserlerinde ön plana çıkan figür oldu. Türkiye'de 43 çeşit lale bulunduğunu, bunlardan 20'sinin endemik olduğunu ve Karayazı lalesinin yalnızca Erzurum'un Karayazı ilçesinde yetiştiğini hatırlatan sanatçı, bu türün 1000 ile 3000 rakım arasında görüldüğünü söyledi. Kotan, papatya, karanfil ve gül gibi çiçeklerle de çalıştığını ancak Karayazı lalesinin "Erzurum'un lalesi" olduğu için ayrı bir önem taşıdığını ifade etti.
Bu yaklaşım, sanatçının kültürel kimliğini eserlerine taşımayı ve Erzurum adına bilinirlik yaratmayı amaçlıyor. Kotan, kentin doğası ve el sanatlarına ait unsurları ebru içinde yaşatmanın kendisi için değerli olduğunu belirtti.
Sanatçının denemeleri yalnız kalmadı; Oltu taşı tozunu farklı ustalar da çalıştı. Çorlu'dan Atilla Can ve Bursa'dan Bekir Özüç'ün de denemeleri sonucu, malzemenin ebru teknelerinde kullanılabilir olduğu kanıtlandı. Kotan, bunun ebruya yeni bir malzeme ve görsel seçenek kazandırdığını söyledi ve uygulamanın diğer ustalar tarafından da benimsendiğini aktardı.
Sonuç olarak, Kotan'ın çalışmaları hem bölgesel bir değerin görsel dile dönüştürülmesini sağladı hem de ebru pratiğine Oltu taşı gibi yerel malzemelerin dahil edilmesiyle sanatın sınırlarını genişletti.
Erzurum’un Oltu Taşı ve Karayazı Lalesi ebruda buluştu