Erzurum'da iklim değişikliğine karşı üretim deseni değişikliği eğilimleri araştırıldı
Vildan Sürbehan ve Nuray Demir tarafından hazırlanan ve Atatürk Üniversitesi tarafından yayımlanan Journal of Animal Science and Economics dergisinde yer alan çalışma, 'İklim değişikliği etkisi ile Erzurum ilinde bitkisel üretim desenine yönelik çiftçi yaklaşımları' başlığıyla, iklim değişikliğinin bölgedeki bitkisel üretim üzerindeki etkilerine karşı çiftçilerin tutum ve davranışlarını irdelemeyi amaçladı.
Araştırma yöntemi
Çalışmanın verileri, Erzurum’un farklı ilçelerinde gerçekleştirilen yüz yüze anketlerle elde edildi. Araştırmada toplam 281 üreticiyle görüşüldü; analizlerde SPSS ile çapraz tablolar hazırlandı ve üretim deseninde değişiklik yapma kararını etkileyen faktörler Probit modeli ile incelendi.
Bulgular
Analizler, üretim deseninde değişiklik yapma istekliliğini etkileyen temel faktörler olarak gelir-gider kaydı tutma, tarımsal yayım elemanlarıyla görüşme sıklığı, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini önlemeye yönelik inançlar ve geleceğe dair algıları ortaya koydu. Özellikle gelir-gider kaydı tutan ve yayım hizmetleriyle sık iletişimde olan üreticilerin değişime daha açık olduğu tespit edildi; buna karşılık uzun yıllardır tarımla uğraşan üreticilerin daha kapalı tutum sergilediği belirlendi.
Çalışmada yer alan açıklamada, üreticilerin üretim deseninde değişiklik yapma eğilimine etki eden unsurların bu şekilde özetlendiği ifade edildi: uzun yıllardır bitkisel üretim sektöründe çalışanların değişikliğe kapalı olması; gelir-gider kaydı tutan, yayım elemanlarıyla sık görüşen, değişikliğin işe yaradığını düşünen ve iklim değişikliğinin üretimi giderek daha olumsuz etkilediğini düşünen kişilerin ise değişiklik yapma eğiliminde oldukları gözlemlenmiştir.
Öneriler
Araştırma, iklim değişikliğine uyum sürecinde üreticilerin istekliliklerinin artırılması için eğitim, yayım hizmetleri ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle değişime kapalı üreticilerin ikna edilmesi amacıyla önder üretici modeli, çiftçi eğitim programları ve gelir artışına yönelik teşviklerin etkili yöntemler olarak önerildi.
Çalışmada şu değerlendirme yer aldı: 'İşlevsel olarak önder üretici yaklaşımı kabul edilebilir olup, bu üreticilerin deneyimleri diğer üreticilerle farklı kanallar aracılığıyla paylaşılmalıdır. Bu yöntemin elde edilen gelire de yansıyacağı düşünüldüğünde üreticinin gelirinde devamlılık oluşturacağı, dolayısıyla tarımdan vazgeçmemesine neden olacağı ve sonuçta bu durumun ülkenin de menfaatine olacağı düşünülmektedir.'
Sonuç
Araştırma, iklim değişikliğinin bitkisel üretim üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmek amacıyla üretim deseni değişikliğinin bir seçenek olarak benimsendiğini; ancak bu değişimin yaygınlaştırılmasında kayıt tutma alışkanlığı, yayım hizmetleriyle etkileşim ve önder üretici gibi hedeflenmiş yaklaşımların belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. Bu bulgular, politika yapıcılar ve tarımsal yayım kurumları için uygulamaya dönük önceliklerin belirlenmesinde yol gösterici nitelik taşıyor.
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ TARAFINDAN YAYINLANAN "JOURNAL OF ANİMAL SCİENCE AND ECONOMİCS" DERGİSİNDE YAYINLANAN ARAŞTIRMA, İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ERZURUM İLİNDEKİ BİTKİSEL ÜRETİM DESENİNE ETKİLERİ KARŞISINDA ÇİFTÇİLERİN YAKLAŞIMLARI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİ TESPİT ETMEYİ AMAÇLADI .
