Erzurum'da 1001 Hatim Geleneği Sürüyor
Erzurum kentinde, şehrin afet ve beladan korunması amacıyla 16. yüzyılda Pir Ali Baba tarafından başlatılan 1001 Hatim geleneği asırlardır yaşatılıyor. Bu yılki okuma programı 19 Aralık 2025 Cuma günü başladı ve kent genelindeki camiler, Kur'an kursları, iş yerleri ve evlerde devam ediyor. Geleneğin tamamlanması 16-17 Ocak 2026 tarihlerinde planlanıyor; hatimlerin duası Ulu Camii'nde yapılacak.
Halk, sabah namazından önce asırlık camilerde bir araya gelerek okumalara başlıyor; gün içinde de katkılar sürüyor. Vatandaşların ev ve iş yerlerinde de destek verdiği uygulama, yaklaşık bir ay boyunca şehirde ikinci bir Ramazan havası estiriyor. Etkinlik kapsamında namaz sonrası camiden çıkan cemaate her gün bir hayırsever tarafından çorba ikramı yapılıyor.
Ayazpaşa Camii, Erzurum'daki 1001 Hatim geleneğinin simge mekanlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu camide süren okumalar yoğun ilgi görüyor; Ayaz Paşa Camii Müezzin Kayyımı Ali Rıza Bağdaş ile uzun yıllardır geleneğe katkı veren İlhami Yıldırım da uygulamanın kent yaşamındaki önemini ve duygusunu dile getirdiler.
Pir Ali Baba ve Geleneğin Kökeni
Pir Ali Baba, Erzurum'un Dutçu köyünde 1500'lü yıllarda yaşamış ulemadan bir zat olarak kaydediliyor. Hem Yavuz Sultan Selim Han hem de Kanuni Sultan Süleyman Han dönemlerinde yaşamış olan Pir Ali Baba, yerel halkın manevi önderlerinden biri olarak anılıyor. Rivayetlerde, Yavuz Sultan Selim Han'ın Safevilerle yaptığı Çaldıran Savaşı sonrası Dutçu köyü ve civarını Pir Ali Baba'ya emanet ettiği de aktarılıyor.
Bin bir hatim geleneği, Dutçu köyü yakınlarındaki bir tepe noktasında Pir Ali Baba öncülüğünde başlamış; Pir Ali Baba'nın mezarı köyün güneybatısındaki tepede bulunuyor. Savaş ve işgal dönemlerinde, özellikle Rusların I. Dünya Savaşı'ndaki işgali sırasında bu tepede mevziler ve top yolları yapıldığı belirtiliyor. Savaş ve işgal döneminde kesintiye uğrayan 1001 Hatim uygulaması, 1939 Erzincan depremi sonrasında Müftü Solakzâde Sadık Efendi'nin girişimiyle tekrar başlatılmıştır.
Beş Asırlık Süreklilik
1001 Hatim geleneği, Erzurum'da beş asırdır süre gelen önemli bir kültürel ve dini ritüel olarak tanımlanıyor. Her yıl düzenlenen okumalar, hem toplumsal dayanışma hem de kentin manevi hayatının canlı tutulması bakımından yerel halk tarafından önemseniyor.
Erzurum’da Kur’an-ı Kerim iklimi
