Ermenistan'da 7 Haziran seçimleri: Neden kritik?
7 Haziran tarihine planlanan parlamento seçimleri, Ermenistan için hem iç siyasette hem de dış ilişkilerde önemli bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. Anketlerde önde görülen Sivil Sözleşme Partisi ile Başbakan Nikol Paşinyan iktidarının, Türkiye ve Azerbaycan ile normalleşme yönündeki adımları ve Batı ile yakınlaşma stratejisi, seçmen tarafından onaylanıp onaylanmayacağının sınanacağı bir referandum niteliğinde sunuluyor.
Adayların ve güç odaklarının tablosu
Seçimde toplam 17 siyasi parti ve 2 ittifak yarışıyor. Öne çıkan aktörler arasında şu isimler bulunuyor: Nikol Paşinyan ve Sivil Sözleşme Partisi (anketlerde favori), Rus-Ermeni iş insanı ve Güçlü Ermenistan ittifakının başındaki Samvel Karapetyan, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan'ın liderliğini yaptığı Hayastan ittifakı, ve Gagik Tsarukyan liderliğindeki Müreffeh Ermenistan (Tsarukyan başbakanlığa aday değil).
Diğer adaylar ve partiler arasında; Ermeni Ulusal Kongresi (lider Levon Ter-Petrosyan, kampanyada temsilci Levon Zurabyan), 2025'te kurulan Birlik Kanatları (lider Arman Tatoyan) ile Ermenistan Liyakat Partisi adayı Gurgen Simonyan, Yeni Güç Partisi adayı Hayk Marutyan, Parlak Ermenistan adayı Edmon Marukyan, Cumhuriyet Partisi adayı Aram Sargsyan, Cumhuriyet İçin Miting Partisi adayı Arman Babajanyan ve diğerleri yer alıyor. Seçim listesinde ayrıca Levon Shirinyan, Nina Karapetyants, Suren Petrosyan, Artak Sargsyan, Vardan Ghukasyan, Varuzhan Avetisyan ve Vagharshak Harutyunyan gibi isimler bulunuyor.
Kamuoyu ve saha gözlemleri
Erivan sokaklarında aday afişleri görünürken, kent sakinleri seçim tercihlerini kameralara paylaşmakta çekingen davranıyor. Birçok seçmen, Türkiye ve Azerbaycan ile normalleşme sürecinin sürmesini istiyor; bu sürecin yeni iktidar tarafından kesintiye uğrayabileceği kaygısı yaygın. Desteklemeyen seçmenler ise farklı bir yönetimle ülkenin geleceği için alternatif arıyor. Örneğin Erivan'da yaşayan Aşkhen, Paşinyan'a oy vermeyeceğini söyleyip Aram Sargsyan'ı desteklediğini belirtiyor.
Sivil Sözleşme Partisi'nin perspektifi
Maria Karapetyan, Sivil Sözleşme Partisi'nin üyelerinden olarak, Türkiye ve Ermenistan arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının ve sınırların açılmasının öncelikli hedefler arasında olduğunu vurguluyor. Karapetyan'ın ifadeleri şu şekilde: "Türkiye’de ve Ermenistan’da, kendi topraklarımızda bir araya gelmemiz elbette çok önemli... Nihai hedef olan diplomatik ilişkilerin kurulmasına ulaşmayı umuyoruz. Böylece bu görüşmeler artık özel dikkat gerektiren olaylar olmaktan çıkacak ve iki ülke arasındaki normal ilişkiler haline gelecek."
Karapetyan, 44 günlük savaş sonrası toplum ve siyasetin yeniden düşünüldüğünü belirterek bu dönüşümü partilerinin sürece taşıdığını, seçimin ise halkın oluşturulan "barış yapısını" onaylayıp onaylamadığını göstereceğini söyledi: "Bence bu konuda başarılı olduk. Elbette seçimler bunun en büyük kanıtı olacak ve bunun somut kanıtını görmek için 7 Haziran’ı beklememiz gerekiyor."
Dış politika kampanyaların merkezinde
Sargis Khandanyan, Parlamento Dış İlişkiler Daimi Komitesi Başkanı olarak dış politikanın bu seçim kampanyalarının ana unsurlarından biri olduğunu belirtiyor. Khandanyan, şu değerlendirmeyi yapıyor: "Hükümetin son birkaç yıldır uyguladığı dış politika bu seçimlerde test edilecek... Bu seçimler, barış sürecinin ve genel olarak mevcut hükümetin ortaya koyduğu dış politika önceliklerinin halk tarafından ne ölçüde benimsendiğine dair bir referandum niteliğinde."
Khandanyan, komşularla ilişkilerin öncelik olacağını, Gürcistan ve İran ile yoğun stratejik ilişkilerin sürdürüleceğini, Azerbaycan ile barış anlaşmasının ilerletileceğini ve ekonomik işbirliğinin devam edeceğini vurguladı. Türkiye ile normalleşme sürecine ilişkin olarak da "Türkiye’nin Ermenistan sınırını açması için hiçbir engel olmadığını düşünüyorum" ifadesini kullandı ve diplomatik temasların devam ettiğini söyledi.
Rusya ile ilişkiler konusunda Khandanyan, "Hiçbir şekilde Rusya ile çatışmak istemiyoruz" diyerek, Ermenistan'ın Rusya ile ekonomik ve kurumsal bağlara değer verdiğini; ancak jeopolitik konum gereği alternatif ilişkiler inşa edilmesinin de zorunlu olduğunu belirtti. Ayrıca Khandanyan, bayrak yakma gibi eylemleri kınayarak bu tür gösterilerin diplomatik iletişim için uygun olmadığını ifade etti.
Seçimin olası sonuçları
Sivil Sözleşme Partisi, seçimlerden güçlü bir onay alması halinde mevcut barış odaklı dış politikasını sürdürmeyi ve bölgesel normalleşmeyi ilerletmeyi hedefliyor. Partinin önde olması tek başına mutlak iktidar anlamına gelmeyebilir; dolayısıyla koalisyon ihtimalleri ve dengeli dış politika vurgusu seçim sonrası dönemin belirleyici unsurları arasında yer alacak. Siyasi aktörler ve seçmenler, bu seçimi Rusya ile Batı arasında kesin bir tercih olarak görmemeye çalışıyor; bunun yerine dış politikada çeşitlilik ve komşularla öncelikli normalleşme talebi öne çıkıyor.
7 Haziran günü sandıklar açıldığında, Ermenistan hem iç politikadaki tercihleri hem de Güney Kafkasya için önerilen barış mimarisine yönelik halk onayını öğrenmiş olacak.
ERMENİSTAN'DA 7 HAZİRAN’DA YAPILACAK PARLAMENTO SEÇİMLERİNE SAYILI GÜNLER KALDI.
