Trabzon'da son beş yılda yaklaşık 20 yenidoğanda karın içi yerleşimli kist ve tümör tespit edildi. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa İmamoğlu, anne karnında başlayan tanı ve doğru yönetimin bebek yaşamını doğrudan etkilediğini belirtiyor.
anne karnında saptanan lezyonların türleri:
Yeni doğan döneminin anne karnının bir devamı olduğunu vurgulayan İmamoğlu, bebeklerde en sık bağırsak ve idrar yolu sorunlarıyla karşılaşıldığını, daha nadir olarak ise karın içi kist ve tümörlerin görüldüğünü aktardı. Bu kistlerin çoğunlukla iyi huylu ve bağırsak kaynaklı olduğu, daha az sıklıkla böbrekten kaynaklanabildiği ifade edildi.
Uzmanlar, tümörlerin hem iyi huylu hem de kötü huylu olabildiğine dikkat çekiyor; görülme sıklığının genel popülasyonda yüz binde yedi civarında olduğunu söylüyorlar. Çocuklarda en sık rastlanan tümör türleri arasında anne karnından kaynaklanan teratomlar ve sinir hücresi kaynaklı tümörler bulunuyor. Bunun yanı sıra karaciğer ve böbrek kökenli tümörlere de rastlanabiliyor.
tanı yöntemleri ve doğum yönetimi:
İmamoğlu, anormalliklerin genellikle gebeliğin son aylarında ultrasonla tespit edildiğini; gerekirse perinatal değerlendirme kapsamında fetusa MR gibi ileri görüntüleme yöntemleri uygulandığını belirtiyor. Bu süreçte perinatoloji ve çocuk cerrahisi ekiplerinin ortak çalışmasının önemine vurgu yaptı.
Malignite şüphesi taşıyan vakalarda doğum sonrası hızlı müdahalenin gerektiğini söyleyen İmamoğlu, 'Bunda ciddi bir sorun var. Mutlaka bir yoğun bakımın ve bir çocuk cerrahının olduğu yerde doğum yapmalısınız.' uyarısını yapıyor. Kötü huylu tümörlerin doğum sonrası ilk aylarda, çoğu zaman bir ay ila üç ay içinde cerrahi girişim gerektirdiği vurgulanıyor. İyi huylu vakalarda bekleme ve izlem tercih edilebiliyor.
KTÜ'de yakın dönemde ameliyat edilen bir vaka böbrek kaynaklı kötü huylu tümördü; erken tanı ve tümörün tamamının çıkarılması sayesinde çocuğun yaşamının kurtarıldığı bilgisi paylaşıldı. İmamoğlu, doğru prenatal izlem ve doğum sonrası hızlı teşhis ile yüz güldürücü sonuçların elde edilebildiğini belirtti.
uzman ihtiyacı ve yatırım çağrısı:
İmamoğlu, doğal yoldan gebeliklerin azalması, gebeliklerin ileri yaşa kayması, çevresel faktörler ve genetik zeminlerin etkenler arasında olduğunu; buna karşın tanı olanaklarının ve farkındalığın arttığını söyledi. Teknolojideki ilerleme sayesinde bu vakaların daha sık yakalandığını, ancak aynı zamanda insan kaynağı eksikliğinin ciddi bir sorun olduğunu ifade etti.
Uzman, devletin yenidoğan yoğun bakım altyapısına, cerrahi ekiplerine ve ilgili insan kaynağına yatırım yapmasının şart olduğunu belirtti. Ayrıca çocuk cerrahisinin uzmanlık tercihleri arasında gerilerde kaldığına dikkat çekerek, 'Çocuk cerrahisi, uzmanlık sıralamasında genellikle son üçte yer alıyor; insan kaynağı giderek azalıyor.' uyarısında bulundu. İmamoğlu, bu alandaki hizmetlerin sürdürülebilirliği için hem teknoloji hem de eğitim yatırımlarının önemine işaret etti.
Özetle, anne karnında başlayan kist ve tümörlerin erken tanısı, uygun doğum planlaması ve hızlı cerrahi/yoğun bakım müdahalesi bebek sağlığı açısından belirleyici oluyor. KTÜ ekipleri, bölgedeki vakaların izlenmesi ve yönetiminde koordineli çalışmanın yaşam kurtarıcı olduğunu vurguluyor.
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (KTÜ) TIP FAKÜLTESİ’NDE SON 5 YILDA YAKLAŞIK 20 BEBEKTE KARIN İÇİ YERLEŞİMLİ KİST VE TÜMÖR VAKASI TESPİT EDİLDİ.
