Uzmandan genel değerlendirme:
Liv Hospital Samsun Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Opr. Dr. Hilal Mürüvvet Bulut Aydemir, over yani yumurtalık kanserinin kadın üreme sisteminde; yumurtalıklar veya fallop tüplerinde gelişen, hücrelerin kontrolsüz biçimde çoğalmasıyla ortaya çıkan bir tümör çeşidi olduğunu hatırlatıyor. Aydemir, bu kanser türünün diğer jinekolojik kanserlere kıyasla erken evrede belirti vermeyebildiğini ve bu nedenle tanısının sıklıkla geciktiğini belirtiyor.
Hastalığın yaygınlığı ve ölüm oranları:
Aydemir, Türkiye verilerine göre yumurtalık kanserinin kadınlarda rahim kanserinden sonra en sık görülen ikinci jinekolojik kanser olduğunu, jinekolojik kanserler içinde ise en fazla ölüme yol açan tür olduğunu vurguluyor. Bu durum, erken tanı ve etkin takip stratejilerinin önemini artırıyor.
Belirtiler ve risk faktörleri:
Yumurtalık kanserinde tipik belirtiler genellikle hastalık ilerledikçe ortaya çıkıyor. Aydemir, karın ağrısı, karında şişkinlik, karında sıvı birikmesi (asit), karında ele gelen kitle, kabızlık, sık idrara çıkma, bulantı, kusma, menopoz sonrası kanama ve belirgin kilo kaybının yaygın belirtiler arasında olduğunu belirtiyor. Ancak bu bulguların pek çok farklı durumla da ilişkili olabileceği için dikkatli değerlendirme gerekiyor.
Uzman, yumurtalık kanseri açısından risk oluşturan faktörler arasında ailede yumurtalık veya meme kanseri öyküsü, kalıtsal kanser öyküsü ve genetik yatkınlık, aşırı kilo, hiç çocuk sahibi olunmamış olması ve menopozun erken yaşta başlaması gibi durumları işaret ediyor.
Tanı süreci ve ayırıcı değerlendirme:
Jinekolojik muayene sırasında yumurtalıklarda kitle değerlendirilirken sıkça kistlere rastlanabildiğini söyleyen Aydemir, her kistin kanser olmadığını vurguluyor. Üreme çağındaki kadınlarda görülen kistlerin çoğunun basit ve zararsız olduğunu, zamanla kaybolabildiğini belirtiyor.
Tespit edilen kistlerin kötü huylu olup olmadığını anlamak için doktor muayenesi ve özellikle ultrasonografi ile kistin boyutu, şekli ve karın içi sıvı (asit) varlığı değerlendirilir. Ayrıca bazı kan testleri tanıya yardımcı olabilir; gerektiğinde daha ayrıntılı görüntüleme için MR kullanılabilir. Kistin izlenip izlenmeyeceği veya cerrahi çıkarım gerekip gerekmediği uzman hekimin değerlendirmesiyle kararlaştırılır.
Erken tanının önemi ve öneriler:
Aydemir, yumurtalık kanserinin yalnızca yaklaşık %20 oranında erken evrede tespit edildiğini; çoğu hastanın ileri evrede tanı aldığını ve bunun tedavi sürecini zorlaştırdığını aktarıyor. Günümüzde bu kanseri güvenilir biçimde taramaya yönelik kesin bir yöntem bulunmaması nedeniyle, semptom olmasa bile kadınların belirtilere karşı duyarlı olmaları gerektiğini belirtiyor.
Uzman, özellikle risk faktörlerine sahip kişilerin daha sık ve yakın izlenmesi gerektiğini, tüm kadınların ise yılda en az bir kez jinekolojik muayeneden geçmesini ve doktor tarafından uygun görüldüğünde ultrasonografi ile takibin aksatılmamasını öneriyor. Erken evrede konulan tanıların sağ kalım oranlarını olumlu etkilediğini bir kez daha vurguluyor.
Sonuç olarak Aydemir, düzenli doktor kontrollerinin ve gerektiğinde görüntüleme ve kan testlerinin gecikmeksizin uygulanmasının, yumurtalık kanserinin tanı ve tedavi sürecinde belirleyici olduğunu ifade ediyor ve düzenli takibi asla ihmal etmeme çağrısı yapıyor.
OPR. DR. HİLAL MÜRÜVVET BULUT AYDEMİR
