Panelde öne çıkan noktalar:
Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki panelde, TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu Başkanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu engellilik perspektisinin iklim eylemlerine dahil edilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı. Panel, Engelliler Konfederasyonu tarafından "Hiç Kimseyi Geride Bırakmayan İklim Eylemi: Engellilik Perspektifiyle Erişilebilir ve Kapsayıcı COP Süreçleri" başlığıyla Türkiye Pavilyonu'nda gerçekleştirildi.
Panele Kasapoğlu'nun yanı sıra Engelliler Konfederasyonu Genel Başkanı Hüseyin Ateşer, Türkiye Beyazay Derneği Genel Başkanı Lokman Ayva, UNFCCC Engellilik Grubu Odak Noktası Josephine Mwatibo ve Engelliler Konfederasyonu Genel Başkan Yardımcısı Serhat Gökpınar katıldı.
İklim politikalarında engellilik perspektifi:
Kasapoğlu, Türkiye'nin COP31 vizyonunun adil ve kapsayıcı bir diplomasi anlayışına dayandığını söyleyerek, "Kimseyi geride bırakmayan bir gelecek" ilkesinin engellilik alanındaki karşılığını güçlü biçimde ortaya koyduklarını belirtti. İklim değişikliğinin yalnızca çevresel değil sosyal, ekonomik ve hak temelli etkileri olduğuna dikkat çekti.
Vurgulanan noktalardan biri, iklim krizinin etkilerinin toplumun tüm kesimleri tarafından eşit yaşanmıyor oluşu oldu. Kasapoğlu, insanların yaşadığı çevre, ekonomik koşullar ve hizmetlere erişim imkânlarının iklim krizine karşı dirençliliklerini doğrudan etkilediğini ifade etti. Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya nüfusunun yaklaşık %16'sının, yani 1,3 milyardan fazla insanın engellilikle yaşadığını hatırlattı.
Yerel yönetimlere düşen görevler:
Panelde Kasapoğlu, yerel yönetimlerin ve belediyelerin rolüne geniş yer verdi. Belediyelerin toplu taşıma araçlarını ve duraklarını erişilebilir hale getirmesinin, kaldırımları ve yaya yollarını güvenli şekilde düzenlemesinin şart olduğunu söyledi. Parklar, meydanlar ve tüm kamusal alanların herkesin bağımsız kullanabileceği standartlarda tasarlanmasının hayati bir sorumluluk olduğuna dikkat çekti.
Kasapoğlu, iklim değişikliğine uyum planlarında engelli bireylerin farklılaşan ihtiyaçlarının merkeze alınması gerektiğini belirterek, aşırı sıcak dönemlerinde belediye tesislerinin erişilebilir serinleme merkezleri olarak düzenlenmesini; erişilebilir erken uyarı sistemlerinin kurulmasını; geçici barınma alanlarının engelsiz hale getirilmesini önerdi. Bu tür düzenlemelerin şehirlerin afetlere hazırlığını ve toplumsal direncini doğrudan güçlendireceğine işaret etti.
Yerel yönetimlerin tek başına yeterli olmayacağını belirten Kasapoğlu, engelli bireylerin ve onları temsil eden sivil toplum kuruluşlarının kent planlamasına, iklim uyum çalışmalarına ve afet hazırlık süreçlerine doğrudan katılımının önemine vurgu yaptı. İlgili kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde ihtiyaçların sahada belirlenmesi ve uygulamaların ölçülebilir göstergelerle izlenmesi gerektiğini ifade etti.
COP31'in fırsatı ve beklentiler:
Kasapoğlu, sürdürülebilir kalkınmanın yalnızca ekonomik büyüme rakamlarıyla ölçülemeyeceğini, gerçek başarının imkan ve kazanımlardan toplumun tüm kesimlerinin etkin ve adil biçimde yararlanmasıyla değerlendirilebileceğini söyledi. Birleşmiş Milletlerin 2024'te yayımladığı Engellilik ve Kalkınma Raporu'na atıf yaparak, engelli bireylerin eğitim, sağlık, istihdam ve bilgiye erişimde hâlâ ciddi zorluklarla karşılaştığını hatırlattı.
Bu çerçevede Kasapoğlu, COP31'in üye ülkelere engellilik perspektifini somut uygulamalara dönüştürme ve uluslararası iş birliğini güçlendirme açısından tarihi bir fırsat sunduğunu belirtti. Somut, ölçülebilir ve sonuç odaklı politikalarla iklim uyumunun ve toplumsal direncin artırılmasının mümkün olacağını söyledi ve sözlerini şu güçlü tespitle noktaladı: Erişilebilir olmayan bir şehir, tam anlamıyla dirençli bir şehir değildir.
TBMM ENGELLİ BİREYLERİN SORUNLARINI ARAŞTIRMA KOMİSYONU BAŞKANI MEHMET MUHARREM KASAPOĞLU