Erhürman: dönüşümlü başkanlığı şartsız kabul etsin, üçlü görüşmeye hemen gelirim
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Kıbrıs görüşmelerinde önceliğin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından gündeme getirilen 7 güven artırıcı maddede somut ilerleme sağlanması olduğunu belirtti. Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis tarafından ortaya konan 19 yeni önerinin, bu 7 madde sonuçlandırılmadan ele alınmasının doğru olmadığını savundu.
7 madde ile 19 öneri arasındaki öncelik çatışması:
Erhürman, Hristodulidis’in 19 önerisini yazılı olarak sunmadığını ve sunulan notlarda 19’un tam olarak görülmediğini söyledi: "Vallahi aldık notları ama hiç 19’a ulaşamadık. Saydık saydık 19’a ulaşamadık." Cumhurbaşkanı, yeni önerilerin görüşülmesine kapalı olmadıklarını ancak önceliğin ilk olarak BM’nin belirlediği güven artırıcı önlemlerde ilerleme kaydetmek olduğunu vurguladı. Erhürman, Rum tarafının bu konuda gerekli siyasi iradeyi ortaya koymadığını ifade etti.
Kapalı Maraş ve Mağusa Limanı değerlendirmesi:
Hristodulidis’in Kapalı Maraş’ın BM yönetimine devri ve Mağusa Limanı’nın AB gözetiminde doğrudan ticarete açılması önerisine değinen Erhürman, Maraş önerisinin yeni olmadığını ve 2006’da da gündeme geldiğini hatırlattı. Erhürman, Mağusa Limanı’nın zaten açık olduğunu; limanın AB gözetimine alınmasının otomatik olarak doğrudan ticaret anlamına gelmeyeceğini belirtti. Kapalı Maraş’ın kapsamlı bir çözümün parçası olması gerektiğini ve müzakerelerin bu konuyu BM ile birlikte ele alması gerektiğini söyledi.
Erhürman, tarafların daha sınırlı konularda dahi (örneğin geçiş kapıları) uzlaşamadığını hatırlatarak, Maraş meselesinin mülkiyet, yönetim ve güvenlik boyutlarıyla çok daha karmaşık olduğunu vurguladı. Bu nedenle tek başına teknik veya tek taraflı adımlarla çözülemeyeceğini savundu.
Üçlü görüşme teklifinin koşulları ve Erhürman’ın tutumu:
New York’ta planlanan üçlü görüşmenin neden gerçekleşmediğini de değerlendiren Erhürman, BM Genel Sekreteri aracılığıyla iletilen mesajın iki veya üç somut konuda anlaşma ihtimali olursa görüşmeye katılma yönünde olduğunu söyledi. Erhürman, bu koşulun sağlanmaması nedeniyle olumlu cevap alınamadığını belirtti ve sadece toplantı yapılmasının başarı olarak sunulamayacağını ifade etti.
Erhürman, Hristodulidis’e doğrudan ilettiği mesajı şöyle özetledi: "Dönüşümlü başkanlığı şartsız kabul etsin, hemen gelirim." Bu çağrıyı BM Genel Sekreteri huzurunda üçlü görüşme için yaptığını ancak Rum tarafından yanıt alamadığını aktardı. Ayrıca siyasi eşitliğin pazarlık konusu yapılamayacağını ve dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantiler bağlamında ilişkilendirilmesine karşı olduğunu söyledi.
Son olarak Erhürman, müzakerelerin sembolik veya fotoğraf amaçlı yapılmaması gerektiğini, bunun yerine sonuç üreten, somut adımlar atılmasını beklediğini belirtti: "Ben göstermelik toplantı istemiyorum. Fotoğraf toplantısı istemiyorum. Ben iş yapmak istiyorum." Güven artırıcı önlemlerde somut ilerleme sağlanmasının ve müzakerelerin yöntemine ilişkin 4 maddelik yaklaşımının netleşmesinin önem taşıdığını vurgulayan Cumhurbaşkanı, çözüm çabalarının sabırlı, kararlı ve sonuç odaklı şekilde sürdürüleceğini kaydetti.
KKTC CUMHURBAŞKANI TUFAN ERHÜRMAN (ARŞİV)
