Erdoğan: NATO birbirine bağımlı değil, birbirine güç katan müttefiklerin ittifakı olmalıdır
Zirvenin genel değerlendirmesi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara'da düzenlenen NATO 36. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin kapanış toplantısında, zirvede ele alınan kararları ve Türkiye'nin önceliklerini değerlendirdi. İttifakın 32 üyesinin lider düzeyinde katıldığı zirvede savunma harcamaları, Avrupa-Atlantik güvenliği, savunma sanayi iş birlikleri, Ukrayna-Rusya savaşı, Orta Doğu gelişmeleri ve ittifakın geleceği gündeme alındı.
Türkiye'nin tutumu ve talepleri
Erdoğan, Türkiye'nin 22 yıl aradan sonra ev sahipliği yaptığı zirvenin başarıyla tamamlandığını belirterek Avrupalı müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve adil külfet paylaşımıyla NATO'nun güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye'nin soğuk savaş sonrası dönemin barış avantajlarından Avrupalı dostlar kadar faydalanamadığını, etrafındaki krizler ve terörle mücadele nedeniyle çoğu zaman kendi göbeğini kendisinin kestiğini ifade etti.
Erdoğan, Türkiye'nin savunma harcamaları, askeri yetenekler ve savunma sanayii açısından birçok müttefike kıyasla ileride olduğuna dikkat çekti.
İttifaktaki konum ve katkılar
1952'den bu yana NATO üyesi olan Türkiye'nin jeostratejik konumu ve askeri tecrübesinin ittifaka katkı sağladığını söyleyen Erdoğan, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kapasitesine işaret etti. Türkiye'nin NATO'nun harekat ve misyonlarına ve ortak fonlarına en fazla katkı veren ülkeler arasında bulunduğunu belirtti ve adil külfet paylaşımı konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmeye hazır olduklarını kaydetti.
Türk F-16 uçaklarının ağustos ayından itibaren NATO Hava Polisliği kapsamında Estonya'da konuşlanacağı, Kosova KFOR komutasının Eylül 2026 sonuna kadar sürdürüleceği ve 2028-2029'da ittifak mukabele kuvvetine komuta edileceği bilgisini paylaştı.
Savunma sanayii ve iş birlikleri
Erdoğan, Türkiye ile Birleşik Krallık arasında imzalanan Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Belgesi'ne değinerek gerçek caydırıcılığın üstün teknoloji, yeterli ölçek ve sürdürülebilir üretimle sağlanacağını vurguladı. Türkiye'nin son 23 yılda savunma sanayiinde kaydettiği atılıma işaret eden Erdoğan, ülkenin kendi savaş uçağını, tankını, gemilerini üreten ve hava savunma sistemleri geliştiren ender müttefiklerden biri olduğunu belirtti.
Erdoğan, müttefikler arasında savunma sanayi ürünlerinin ticaretine yönelik engellerin tam olarak kaldırılması gerektiğini söyledi ve bu talebin zirve bildirisinde yer almasını sağladıklarını bildirdi.
Ukrayna, Orta Doğu ve bölgesel mesajlar
Ukrayna-Rusya savaşına ilişkin değerlendirmesinde, çatışmanın beşinci yılına girerken devam eden yıpratıcı etkilerine dikkat çeken Erdoğan, "Adil bir barışın kaybedeni olmaz" diyerek tarafları Türkiye'de bir araya getirmeye hazır olduklarını yineledi.
Orta Doğu'da İslamabat Mutabakatı'na verdikleri desteği memnuniyetle karşıladıklarını söyleyen Erdoğan, Lübnan'da 2 Mart'tan bu yana yaklaşık 5 bine yakın kayıp ve Gazze'de 73 bin masumun katledildiği iddialarına atıfta bulunarak bölgedeki insani kayıplara ve yıkıma dikkat çekti. Bölgede yeni bir gerilim veya çatışmanın sonuçlarının ağır olacağı uyarısında bulundu.
İkili temaslar ve kapanış
Zirve marjında ABD Başkanı Trump başta olmak üzere birçok liderle ikili görüşmeler yaptıklarını söyleyen Erdoğan, Avrupa Birliği liderliğiyle çalışma yemeği ve ilerleyen günlerde Karadağ, Slovakya ve Arnavutluk liderleriyle görüşmeler gerçekleştireceklerini belirtti. Önümüzdeki yıl Türkiye'nin NATO üyeliğinin 75. yıl dönümüne işaret ederek, zirve hazırlıklarında emeği geçen NATO Genel Sekreteri Rutte ve ekibini tebrik etti.
Erdoğan'ın tekrarladığı ana mesaj: 'NATO, birbirine bağımlı ülkelerin değil, birbirine güç katan müttefiklerin ittifakı olmalıdır.'
ANKARA, İKİ GÜN SÜREN NATO 36. DEVLET VE HÜKÜMET BAŞKANLARI ZİRVESİNE EV SAHİPLİĞİ YAPTI. LİDERLER OTURUMLARI VE İKİLİ TEMASLARIN ARDINDAN ZİRVE SONA ERERKEN, CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN DA KAPANIŞTA DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISINDA ZİRVEDE ALINAN KARARLARI DEĞERLENDİRDİ.
