zirve ve açılış mesajı:
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü'nün genişletilmiş zirvesinde konuştu. Konuşmasına Nepal'deki sel felaketinde hayatını kaybedenler için başsağlığı dilekleriyle başlayan Erdoğan, ev sahibi Cumhurbaşkanı Saır Caparov ve zirvenin düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür etti. Diyalog ortaklığına kabul edilen Laos'u tebrik etti ve Kırgızistan'a Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2027-2028 geçici üyeliğine seçilmesinden ötürü başarılar diledi.
mekke savunma ittifakı ve insani vurgular:
Erdoğan, Suudi Arabistan ve Pakistan ile hayata geçirilen Mekke Savunma İttifakının, bölgesel sahiplenme ve kolektif caydırıcılık temelinde hem bölgeye hem de dünya barışına önemli katkılar sağlayacağını belirtti. Barış gündemini konuşurken Filistin ve Lübnan'daki insani tablonun göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, İsrail'in saldırıları nedeniyle çoğu çocuk ve kadın olmak üzere 74 bin insanın hayatını kaybettiğine dikkat çekti ve bu saldırganlığın bedelinin tüm bölge tarafından ödendiğini söyledi.
çok kutuplu düzen ve teşkilatın rolü:
Zirvede Şanghay İşbirliği Teşkilatı'nın son 25 yılda çok kutuplu uluslararası düzenin vazgeçilmez unsurlarından biri haline geldiğini belirten Erdoğan, teşkilatın yaklaşık 3,5 milyar insanı ve 35 trilyon dolarlık yurt içi hasılayı temsil ettiğini kaydetti. Erdoğan, teşkilatı Birleşmiş Milletler'in destekleyicisi ve tamamlayıcısı olarak gördüklerini ifade etti ve çok kutuplu sisteme yapılacak katkıları önemli bulduklarını söyledi.
ekonomi, ulaştırma ve enerji iş birliği:
Türkiye'nin bölgesel sahiplenmeyi merkeze alan çok boyutlu dış politikasıyla Şanghay İşbirliği Teşkilatı arasındaki örtüşmeye işaret eden Erdoğan, teşkilatın barış ve güvenliğin sağlanmasının ötesinde kesintisiz ve güvenli ulaştırma koridorları ile enerji arz güvenliği alanlarında da rol oynayabileceğini vurguladı. Hazar geçişli Orta Koridor girişiminin Kuşak ve Yol Girişimi ile uyumlu hale getirilmesi talebini yineleyen Erdoğan, enerji koridorlarının çeşitlendirilmesi ve jeopolitik rotaların yönetilmesinde Türkiye'nin kritik rolüne dikkat çekti.
iklim, gelecek nesiller ve davet:
Adil bir düzen arayışının önemli hedeflerinden birinin gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak olduğunu belirten Erdoğan, iklim değişikliği, düzensiz göç, terörizm, sınır aşan suçlar ve gıda güvenliği gibi meselelerin ortak tehdit oluşturduğunu söyledi. Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede üzerine düşeni yapma hedefini hatırlatan Cumhurbaşkanı, 11-12 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31 Zirvesine liderleri davet etti ve bu zirvede dostlarıyla bir arada olmaktan memnuniyet duyacaklarını bildirdi.
Konuşmasını Şanghay ruhundan alınan motivasyonla çok kutuplu bir dünyanın inşa edilmesinde teşkilatın rolünün önemine dikkati çekerek sürdüren Erdoğan, Kırgızistan'dan dönem başkanlığını devralacak Pakistan'a başarılar diledi ve zirvenin bölge ile ülkelerin ortak geleceği için hayırlara vesile olmasını temenni etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi'nde, "Suudi Arabistan ve Pakistan'la hayata geçirdiğimiz Mekke Savunma İttifakı, bölgesel sahiplenme ve kolektif caydırıcılık temelinde bölge ve dünya barışına, istikrarına önemli katkılar sağlayacaktır. Barışı konuşurken İsrail’in saldırıları nedeniyle çoğu çocuk ve kadın 74 bin insanın hayatını kaybettiği Gazze ve Lübnan’ı unutmamalıyız" dedi.
