Erdoğan, Türkiye-Kazakistan İş Forumu Kapanışında Hedefleri ve İş Birliğini Açıkladı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan’daki temasları kapsamında katıldığı Türkiye-Kazakistan İş Forumu Kapanış Toplantısı’nda iki ülke arasındaki ekonomik ve siyasi iş birliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’e iş insanlarının meselelerine gösterdiği yakın ilgi için teşekkür etti ve Kazak halkını Vatan Savunucuları Günü ile Zafer Bayramı münasebetiyle tebrik etti.
Kısa ve Orta Vadeli Ekonomik Adımlar
Erdoğan, Tokayev liderliğinde yürütülen reform programının Kazakistan’ın kalkınmasında itici güç olduğunu belirterek, 15 Mart’ta kabul edilen yeni anayasanın kardeş Kazak halkı için hayırlı olmasını diledi. İkili ilişkilerde bugün itibarıyla 13 farklı belgeye imza atıldığını ve İş Forumu’nun ekonomik ve ticari ilişkilerin gelişmesine katkı sağlayacağına inandığını ifade etti.
Konuşmasında Kazakistan ekonomisinin son durumuna dikkat çeken Erdoğan, 2025 yılında gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 6,5 büyüdüğünü, kişi başına düşen millî gelirin 15 bin dolara yaklaştığını ve ülkenin toplam dış ticaret hacminin 145 milyar dolar seviyesine ulaştığını vurguladı. Bu gelişmeler çerçevesinde Kazakistan’ın 2025’te Türk dünyası içinde en fazla ticaret yapılan ortak haline geldiğini söyledi.
Yatırımlar, Projeler ve İş Dünyası
Erdoğan, iki ülke arasındaki yatırım ilişkilerine ilişkin şu verileri paylaştı: Türkiye’de faaliyet gösteren 750’den fazla Kazak firma yaklaşık 2 milyar dolara yaklaşan yatırımla faaliyet gösteriyor; Türk şirketleri Kazakistan’da inşaattan finansa, turizmden bilişime kadar yatırımlarla 6 milyar dolara ulaşan katkı sağlıyor. Ayrıca, Türk müteahhitlerin ülke genelinde üstlendiği 500’ü aşkın proje değerinin 30 milyar doları bulduğu belirtildi.
Geçtiğimiz ay Astana’da kabul edilen kapsamlı eylem planının ticaret ve yatırım ilişkilerine yeni bir soluk getireceği, ayrıca bugün imzalanan Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki Anlaşması ile karşılıklı yatırımların teşvik edileceği ifade edildi. Ticaret hacminin geçen yıl sonu itibarıyla 10 milyar dolara yaklaştığı ve hedefin 15 milyar dolar olduğu vurgulandı.
Enerji, Ulaştırma ve Hazar Geçişli Orta Koridor
Erdoğan, enerji iş birliğine dair Tokayev ile hidrokarbon işletme ve nakliyesinden kritik madenlerin keşfine kadar geniş bir gündem üzerinde görüşüldüğünü belirtti. Türkiye olarak kaynak çeşitliliği sağlama yaklaşımıyla enerji arz güvenliğini temin ettiğini, Kazakistan’dan daha fazla petrolün Türkiye üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılmasını arzu ettiklerini söyledi.
Ulaştırma ve lojistik entegrasyonuna dikkat çeken Erdoğan, demir yolu bağlantıları, liman altyapısı ve dijital gümrük sistemlerinin entegrasyonu ile Hazar Geçişli Orta Koridor’un ihyası için çalıştıklarını belirtti. Bu çabanın Avrasya bölgesini küresel ekonomide daha rekabetçi hale getirme hedefi taşıdığını ifade etti.
Yapay Zekâ, Dijital Kalkınma ve Bölgesel İş Birliği
Erdoğan, bölgesel çatışmalar, enerji arz güvenliği, yapay zekâ dönüşümü ve tedarik zincirlerindeki kırılmaların ülkelerarası iş birliğini daha da önemli kıldığını belirtti. Cumhurbaşkanı Sayın Tokayev’in vizyoner yaklaşımıyla Kazakistan’ın yapay zekâ alanındaki hamlelerini takdirle takip ettiklerini söyledi. Ayrıca yarın Türkistan’da yapılacak Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi’nin ana temasının yapay zekâ ve dijital kalkınma olarak belirlenmesini isabetli bulduklarını aktardı.
İnsana Yatırım ve Eğitim Vurgusu
Hoca Ahmet Yesevi’nin 'Yola çıkan ahir muradına erişir' sözüne atıfta bulunan Erdoğan, liderler olarak karşılaşılan engellerin kaldırılması için çalışmaya devam edeceklerini belirtti. İş dünyasına seslenen Erdoğan, yatırım, üretim, ihracat ve istihdam sağlayarak iki ülke ekonomilerine katkı sunma çağrısı yaptı. İnsana yapılan yatırımın en büyük ve en kalıcı yatırım olduğunun altını çizerek, Türk-Kazak Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi’ne desteklerin artırılmasını beklediklerini söyledi; üniversitenin kuruluşundan bu yana 100 bin mezun verdiğini hatırlattı.
Konuşmasını Tokayev’in şahsında Kazak halkının yaklaşan Kurban Bayramı’nı tebrik ederek tamamlayan Erdoğan, Kazakistan’daki Türk şirketlerine ve iş insanlarına selamlarını iletti ve karşılıklı başarı temennilerini paylaştı.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, TÜRKİYE-KAZAKİSTAN İŞ FORUMU KAPANIŞ TOPLANTISINA KATILDI
