Enfeksiyonlu bölgeye uygulanabilen yapay kemik grefti Eskişehir’de geliştirildi
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) ile Anadolu Üniversitesi’nin yaklaşık 20 yıllık ortak çalışması sonucunda, enfekte ortamlarda kullanılabilecek antibakteriyel özellikli yapay kemik grefti geliştirildi. Geliştirme çalışmaları ESOGÜ Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Nusret Köse ile Anadolu Üniversitesi’nden Prof. Dr. Aydın Doğan’ın laboratuvar işbirliğiyle yürütüldü.
Geliştirme süreci
Geliştirilen greftler, kalsiyum fosfat esaslı seramik malzemeden üretiliyor ve mikrobu öldürme özelliğine sahip olacak şekilde tasarlandı. Proje laboratuvar düzeyinde başlayıp hayvan deneyleriyle ilerledi; bu aşamalar sırasında iki doktora tezi ve dört tıpta uzmanlık tezi üretildi. Prof. Dr. Nusret Köse, bu dönemi şöyle özetledi: "Bizim geliştirdiğimiz teknolojinin en büyük özelliği, enfekte ortamda kullanılabilir olması. Bu yönüyle dünyada bir ilk."
Deneyler ve klinik uygulama
Hayvan çalışmalarındaki başarıyı takiben ekip, TÜBİTAK desteğiyle ürünü üretime geçirip insanlardaki uygulamalara başladı. Prof. Dr. Köse, "TÜBİTAK’ın desteğiyle insanlarda bu geliştirdiğimiz teknolojiyi ve yapay kemik greftini ürettikten sonra hastalarda kullandık ve çok başarılı sonuçlar aldık" ifadelerini kullandı. Geliştirilen yapay kemik grefi 78 hastada uygulandı ve ekip, elde edilen olumlu sonuçları uluslararası dergilerde yayımladı.
Üretim, belgelendirme ve kullanım alanları
Araştırmada ayrıca ortopedide sık kullanılan metalik implantların yüzeylerine uygulanabilecek antimikrobiyal seramik kaplamalar geliştirildi. Bu kaplamalar ve greftler, implant ilişkili enfeksiyonların önlenmesine yönelik bir yaklaşıma işaret ediyor. Prof. Dr. Köse, ürünlerin ticarileştirilmesi için gerekli belgelendirme süreçlerine dikkat çekti: "Hem Avrupa’da hem Türkiye’de son yıllarda MDR süreçleri başladı. Eskiden CE olarak alınan belgeler şimdi MDR süreçlerine tabidir. Bu MDR süreçleri hem oldukça detaylı hem de oldukça masraflı bir süreç. Biz de şu anda onları tamamlamaya çalışıyoruz."
Ulusal yetkinlik ve küresel konum
Türkiye’de tıbbi cihaz üretimindeki gelişmeye vurgu yapan Köse, yerli üreticilerin hem iç pazara hem de yurt dışına ürün gönderebildiğini belirtti. Ancak geliştirdikleri teknolojinin özelliklerine işaret ederek, "Bu yönüyle dünyada bir ilk. Dünyada da benzer bir ürün bulunmamaktadır" dedi. Geliştirilen greftin, kemik enfeksiyonu olan veya implant uygulanan tüm alanlarda kullanılabileceği ifade edildi.
Önemli not: Geliştirme sürecinde elde edilen klinik veriler ve belgelendirme çalışmaları tamamlandıkça ürünün ticarileştirilmesi ve yaygın kullanıma geçişine ilişkin adımların hızlanması bekleniyor.
DÜNYANIN İLK ENFEKSİYONLU BÖLGEYE UYGULANABİLEN YAPAY KEMİĞİ ESKİŞEHİR'DE GELİŞTİRİLDİ
