Emekli eğitimci Erdoğdu Özcan'ın bastonculuk çalışmaları
İzmir'in Güzelbahçe ilçesinde yaşayan emekli okul müdürü Erdoğdu Özcan, 1988 yılından bu yana kızılcık ağacından el emeği bastonlar üreterek unutulmaya yüz tutan bastonculuk zanaatını yaşatıyor. Devrek'te okul müdürlüğü yaptığı dönemde başlayan bu ilgi, Özcan'ın 54 yıl süren eğitim hayatının ardından İzmir'e taşındı. Üretimlerini Güzelbahçe Kültür Sanatları Fikir Derneği çatısı altında sürdürüyor.
Bastonun kökeni ve zanaatın kültürel değeri
Özcan, bastonun yalnızca yürüyüş aracı olmadığını, aynı zamanda bir asalet sembolü olduğunu vurguluyor. Osmanlı'da II. Mahmut döneminden itibaren görülen bu göstergeyi hatırlatan Özcan, Van'da bulunan ve Urartular dönemine ait olduğu belirtilen, yaklaşık 2 bin 700 yıllık kızılcık baston bulgusunu örnek göstererek "Acaba bastonun ana vatanı Türkiye miydi?" sorusunu gündeme taşıyor.
Malzeme seçimi ve üretim süreci
Üretimde özellikle Karadeniz Bölgesi'nden temin ettiği kızılcık ağacını tercih eden Özcan, ağacın lifli ve esnek yapısını şöyle aktarıyor: "Çeçil peyniri gibi lif lif ayrılır ve kopmaz; kızılcık ağacı da öyledir. Liflidir, esnektir, asla kırılmaz." İzmir'de bu ağacı bulamaması nedeniyle malzemeyi Karadeniz'den getirip kurutuyor. Ayrıca, manda boynuzu temin edilemediğinden bastonların uçlarına zorunlu olarak lastik takılıyor.
Genç kuşak, eğitim ve sosyal projeler
Geleneksel mesleklerin aktarımı konusunda yeni neslin ilgisizliğinden yakınan Özcan, gençlerin sergilere gelip beğendiklerini söyleyip ayrıldıklarını, ancak merak edip sormadıklarını belirtiyor. Geçmişte görev yaptığı bölgede dönemin kaymakamı ve cumhuriyet savcısıyla ortak yürüttükleri çalışmada ağır cezası olmayan mahkumlara baston yapımını öğrettiğini, mahkumların cezaevi bahçesinde üreterek para kazandıklarını aktarıyor. Elde edilen gelirle malzeme, boya ve vernik temin ettiklerini, bunun hayatındaki en unutulmaz anılardan biri olduğunu söylüyor.
Manevi değeri yüksek bir eser ve gelecek planları
Vefat eden kayınpederine hediye ettiği ve eşi tarafından kendisine geri verilen el yapımı bastonun manevi değerinin çok yüksek olduğunu belirten Özcan, bu eseri herhangi bir bedel karşılığında satmayacağını ifade ediyor. Ayrıca, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplum Kuruluşları Genel Müdürlüğü tarafından açılan yarışmada sunduğu proje ile destek alan usta öğretici, "Mendil: Geçmişten Bugüne Enerji" adlı yeni projesinin bakanlık onayını beklediğini söylüyor. Yanında çıraklık eğitimi gören Ömer isimli bir genç ile zanaatin geleceğe taşınması konusunda umudunu koruyor.
İZMİR'İN GÜZELBAHÇE İLÇESİNDE YAŞAYAN EMEKLİ OKUL MÜDÜRÜ ERDOĞDU ÖZCAN, 1988 YILINDAN BU YANA KIZILCIK AĞACINDAN ÜRETTİĞİ EL EMEĞİ BASTONLARLA ATA ZANAATINI GELECEK NESİLLERE AKTARMAK İÇİN ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRÜYOR.
