Zafer Rotası Ekspresi bir yolculuktan öte emanet taşıyor
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Rektörü Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, 30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104. yılı etkinlikleri kapsamında düzenlenen "30 Ağustos Ruhu: Kütahya-Afyonkarahisar-Dumlupınar Zafer Rotası Sempozyumu-II" açılışında, Zafer Rotası Ekspresi'nin sıradan bir tren yolculuğu olmadığını vurguladı. Kütahya Garı’nda düzenlenen programda Kızıltoprak, protokol üyelerini, akademisyenleri, öğrencileri ve vatandaşları selamlayarak sempozyumun ve ekspres hattının taşıdığı anlamı anlattı.
Kütahya, Afyonkarahisar ve Dumlupınar'ın rolü:
Kızıltoprak sempozyumun ikinci yılında aynı güzergahta yeniden yüründüğünü belirterek, Kütahya, Afyonkarahisar ve Dumlupınar'ın Batı Cephesi açısından birbirini tamamlayan duraklar olduğuna işaret etti. Kütahya için 17 Temmuz 1921 tarihinde yaşanan kaybı anımsattı; Yumruçal’da Yarbay Mehmet Nâzım Bey’in şehit oluşu ve 28 Temmuz’da Yunan Kralı Konstantin’in Ankara’ya yürüyüş kararının alındığını aktardı ve Kütahya’nın "kaybın adı" olmakla birlikte "vazgeçişin adı olmadığını" vurguladı.
Afyonkarahisar için ise bölgenin Milli Mücadele’de bir "kilit" işlevi gördüğünü belirtti; 26 Ağustos 1922 tarihinden itibaren Büyük Taarruz’un Kocatepe’den başlayıp, 27 Ağustos’ta Çiğiltepe ve Afyonkarahisar kapılarının açılmasına değindi. Kızıltoprak, 29 Ağustos’u 30 Ağustos’a bağlayan gece üç komutanın harita başında Dumlupınar’da düşmanı çevirmeye karar verdiğini anlatarak, Dumlupınar'ın zaferin hükme bağlandığı nokta olduğunu söyledi.
Emanet, eğitim ve gençliğe sorumluluk:
Rektör Kızıltoprak, üniversitenin ismindeki "Dumlupınar" ifadesinin bir tabela olmadığını; bunun bir milletin diriliş fermanı olduğunu ifade etti. Sempozyumu yalnızca akademik bir toplantı olarak görmediklerini, aynı zamanda bir "emanet toplantısı" olarak değerlendirdiklerini belirtti ve Zafer Rotası Ekspresi'nin Kütahya’dan kalkıp Afyonkarahisar’da duracağını, Dumlupınar’a varacağını hatırlattı.
Kızıltoprak, ilim ve gençliğin bu hafızayı diri tutmadaki rolüne dikkat çekti: "İlim, toprağın hafızasını diri tutmazsa unutulur. Gençlik, zaferi yalnız merasimden öğrenirse emanet eksik kalır. Şehir, üniversitesinden koparsa yol yarım kalır." Sempozyumun amacını "Tarihi ezberlemek değil; rotayı yeniden yürümek. Anıtın önünde durmak değil; o anıtın yükünü omuzlamak" sözleriyle özetledi.
Çöğürler ve Yarbay Mehmet Nâzım Bey'in anısı:
Sempozyum güzergâhındaki Çöğürler Nazım Bey İstasyonu'nda da bir anma düzenlendi. Kızıltoprak, istasyonun 4 Ağustos 1895’ten beri trenlerin uğradığı bir nokta olduğunu, buranın tarihî öneminin 15 Temmuz 1921’de verilen mücadeleyle derinleştiğini söyledi. Yarbay Mehmet Nâzım Bey’in Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı'ndaki görevlerine, Birinci İnönü Muharebesi'nde 4. Tümen'e komuta ettiğine, İkinci İnönü'de yaralanıp tedavisinin ardından cepheye döndüğüne dikkat çekildi.
Konuşmada aktarılanlara göre Nâzım Bey, 14 Temmuz 1921 akşamı 40. ve 58. alaylarla Kütahya’dan trenle Çöğürler’e gelmiş, ertesi sabah Yumruçal’a hareket etmiş; tepeyi düşmana bırakmamak için ateş hattına girerken Yörükmerzarı civarında sol elinden ve göğsünden ağır biçimde yaralanmış, istasyona getirilmiş ve burada şehit olmuştur. TBMM bir gün sonra onu albaylığa yükselterek milletin düşmüş komutanını rütbesiz bırakmadığını göstermiştir. 2022'de istasyona Mehmet Nâzım Bey’in adının verilmesi, Kızıltoprak’a göre önemli bir vefa örneğidir.
Kızıltoprak, Nâzım Bey’in cephede yaralı askerlerine söylediği "Dayanın çocuğum" sözünü hatırlatarak, "Tren yine kalkacak. Hedef yine Dumlupınar. Ama bu durak unutulmayacak" dedi. Konuşmaların ardından şehitler ve Milli Mücadele kahramanları için dua ve Fatiha okundu.
Programın ardından Zafer Rotası Ekspresi, Dumlupınar istikametine hareket etti; etkinlik, yerinde gözlem ve hafızanın güçlendirilmesi hedefiyle hem akademik hem de toplumsal bir aktör olarak üniversitenin sorumluluğunu vurgulayarak sona erdi.
DPÜ REKTÖRÜ PROF. DR. SÜLEYMAN KIZILTOPRAK, 30 AĞUSTOS PROGRAMINDA KONUŞTU
