El bileğindeki şişlik ganglion kisti olabilir
Liv Hospital Vadi İstanbul Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Gail Gasimov, el bileğinde fark edilen küçük şişliklerin sıklıkla önemsenmediğini ancak bunun toplumda sık görülen ganglion kisti olabileceğini belirtti. Eklem kapsülü veya tendon kılıfından kaynaklanan, içi jel kıvamında sıvı dolu iyi huylu bir oluşum olan ganglion en sık el bileğinin sırt kısmında görülse de avuç içi, parmaklar, ayak bileği ve ayakta da ortaya çıkabiliyor.
Nedenleri
Ganglion kistlerinin kesin nedenleri her durumda bilinmemekle birlikte uzmanlara göre eklem kapsülü veya tendon kılıfındaki sıvının dışarı doğru baloncuk şeklinde taşması sonucu gelişiyor. El bileğini yoğun kullanan meslekler, uzun süre bilgisayar kullanımı, tekrarlayan bilek hareketleri, ağırlık kaldırma ve geçirilmiş travmalar kistin belirginleşmesine yol açabiliyor. Bununla birlikte bazı kişilerde herhangi bir zorlanma olmadan da kist gelişebiliyor.
Belirtiler
En sık görülen bulgu, el bileğinde ya da elde düzgün sınırlı ve yuvarlak bir şişliktir. Bazı hastalarda yalnızca estetik rahatsızlık oluştururken diğerlerinde ağrı, baskı hissi, kavrama gücünde azalma, hareket kısıtlılığı, uyuşma ve karıncalanma gibi şikâyetler ortaya çıkabiliyor. Özellikle uyuşma, elektriklenme ve güç kaybı sinir basısına işaret edebileceği için bu belirtiler varsa vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi öneriliyor.
Kisti büyüten etkenler
Ganglion kistleri, el bileğinin yoğun kullanıldığı dönemlerde geçici olarak daha belirgin hale gelebilir. Uzun süre bilgisayar kullanımı, ağırlık antrenmanları, şınav, plank, yoğun kavrama gerektiren işler ve tekrarlayan bilek hareketleri kistin büyümesine neden olabiliyor. Buna karşın beslenme alışkanlıkları, vitamin eksikliği veya soğuk havanın kisti büyüttüğüne ilişkin bilimsel kanıt bulunmuyor.
Tanı
Tanı çoğu zaman ortopedi muayenesi ile konuluyor. Gerektiğinde ultrasonla kistin sıvı içerikli yapısı değerlendiriliyor. Kemik kaynaklı hastalıkların dışlanması amacıyla röntgen, derin yerleşimli veya tanının net olmadığı durumlarda ise MR görüntüleme tercih edilebiliyor.
Tedavi
Tüm ganglion kistleri ameliyat gerektirmez. Şikâyete neden olmayan kistlerde düzenli takip yeterli olabiliyor; bazı kistler zamanla küçülüp kaybolabiliyor. Ağrıya neden olan durumlarda istirahat, kısa süreli bileklik kullanımı, aktivite düzenlemesi ve ilaç tedavileri uygulanabiliyor. İğne ile kistin boşaltılması bir seçenek olmakla birlikte tekrarlama ihtimali yüksek olduğu için herkese önerilmiyor. Ağrı, sinir basısı, hareket kaybı, tekrarlayan büyüme veya estetik açıdan ciddi rahatsızlık var ise cerrahi tedavi uygulanıyor; cerrahide yalnızca kist değil, tekrar oluşmasını önlemek amacıyla eklemle bağlantılı kapsül bölümü de çıkarılıyor.
Uyarılar ve öneriler
Toplum arasında uygulanan "kitapla patlatma" gibi yöntemler tehlikeli olabilir. Ganglion kisti kesinlikle sıkılmamalı, delinmemeli veya patlatılmaya çalışılmamalıdır; bu tür müdahaleler enfeksiyon, damar ve sinir yaralanmaları ile tendon hasarına yol açabilir. Uzmanlar ayrıca el bileğini zorlayan hareketlerden kaçınılmasını, ergonomik çalışma ortamı oluşturulmasını ve ağrı artışı, hızlı büyüme, uyuşma ya da el gücünde azalma gibi belirtiler geliştiğinde vakit kaybetmeden ortopedi uzmanına başvurulmasını öneriyor.
LİV HOSPİTAL VADİ İSTANBUL ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ UZMANI OP. DR. GAİL GASİMOV
