Panelin odağı ve katılımcılar:
Global İlişkiler Forumu (GİF) ile Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD) ortaklığında düzenlenen "Değişen Dünyada Ekonomik Güvenlik ve Türkiye" başlıklı panel, İzQ Girişimcilik ve İnovasyon Merkezi'nde gerçekleştirildi. Açılış konuşmasını GİF İcra Komitesi Başkanı Büyükelçi (E) Timur Söylemez yaptı; moderatörlüğü gazeteci Barçın Yinanç üstlendi. Panelde Türkiye’nin eski Avrupa Birliği Daimi Temsilcisi Büyükelçi (E) Selim Yenel, İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Genel Sekreteri Doç. Dr. Çiğdem Nas, İstanbul Ekonomi Araştırma Genel Müdürü Can Selçuki ve EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Özhelvacı konuşmacı olarak yer aldı.
Jeopolitik rekabet ve ekonomik güvenliğin yeni anlamı:
Panelde, küresel güç dengelerindeki değişimin ticaret, yatırım, teknoloji ve tedarik zincirleri üzerindeki etkileri tartışıldı. Konuşmacılar, ülkelerin enerji ve kritik girdilere erişimlerini güvence altına alma ile stratejik sektörlerdeki bağımlılıklarını yönetme çabalarının ekonomik güvenliği dış politika ve kalkınma gündeminin merkezine taşıdığını vurguladı. Ayrıca ekonomik güvenlik kavramının yalnızca dış şoklara dayanıklılık sağlamak olmayıp; karar alma serbestliği ve değişen koşullara uyum kabiliyetini de kapsadığına dikkat çekildi.
Türkiye açısından kırılma noktaları:
Türkiye bağlamında tartışma, uluslararası ekonomik bütünleşmeyi sürdürürken stratejik hareket alanını koruma ihtiyacına odaklandı. Panelde üretim ve yatırım kapasitesinin güçlendirilmesi ile küresel belirsizliklere karşı dayanıklılığın artırılması temel meseleler olarak öne çıktı. Konuşmacılar, ekonomik güvenliğin ulusal stratejilerle sınırlı kalmayıp özel sektörün risk yönetimi ve tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesini de içermesi gerektiğini belirtti.
Türkiye-AB ilişkileri ve riskler:
Panelin önemli gündem maddelerinden biri Avrupa Birliği’nin ekonomik güvenlik yaklaşımlarındaki değişim oldu. AB’nin stratejik sektörleri, sanayi kapasitesini ve tedarik zincirlerini korumaya yönelik politikalarının Türkiye’nin Avrupa üretim ve değer zincirlerindeki konumuna etkileri tartışıldı. Bu çerçevede Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, sanayi işbirliğinin geliştirilmesi ve AB’nin uygulamaya koyduğu düzenlemelerin (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi) Türkiye açısından doğuracağı sonuçlar değerlendirildi.
Öngörülebilirlik ve stratejik hareket alanı:
Konuşmacılar, Türkiye-AB ekonomik bütünleşmesinin geleceği açısından ticaret ve yatırım ilişkilerinde öngörülebilirliğin korunmasının önemine işaret etti. Türkiye’nin Avrupa ile bağlarını derinleştirme hedefi ile değişen küresel güç dengeleri karşısında stratejik hareket alanını koruma ihtiyacı arasındaki dengenin yönetilmesi gerektiği vurgulandı.
İş dünyası ve bölgesel perspektif:
Can Selçuki tarafından EGİAD için İstanbul Ekonomi Araştırma işbirliğiyle hazırlanan bölgesel ekonomik güvenlik çalışması sunuldu. Araştırma, iş dünyası ve yatırımcı algılarına dayalı değerlendirmelerle yatırım ortamı, finansmana erişim ve şirketlerin karşılaştığı riskleri bölgesel düzeyde ele aldı. Panelde kritik girdilerdeki bağımlılıkların yönetilmesi, tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve uyum kapasitesinin artırılmasının şirket kararları üzerindeki etkisi üzerinde duruldu.
Kaan Özhelvacı ise İzmir ve Ege Bölgesi iş dünyasının bakış açısını paylaştı. İzmir’in sanayi ve ihracat kapasitesi, limanlar, ulaşım bağlantıları ve su kaynakları gibi altyapı unsurlarının bölgesel ekonomik dayanıklılıktaki rolü vurgulandı. Ayrıca dijital ve yeşil dönüşümün şirketlerin rekabet gücünü belirlemedeki önemi ve tedarikçilerden beklentilerin değiştiği vurgulandı.
Strateji ve uygulamaya dönük öneriler:
Panel sonuçları, ekonomik güvenliğin kamu politikaları, şirketlerin hazırlık kapasitesi ve kamu-özel sektör işbirliğini içeren bütüncül bir yaklaşım gerektirdiğini ortaya koydu. Türkiye’nin dayanıklılığını artırmak için dış politika, ekonomi politikası ve sanayi stratejileri arasında eşgüdüm sağlanması, kritik bağımlılıkların tespiti ve ekonomik ortaklıkların çeşitlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca iş dünyasının deneyiminin politika oluşturma süreçlerine etkin biçimde yansıtılması önerildi.
GİF ve EGİAD ortak paneli, küresel ekonomik düzenin dönüşümünü uluslararası ilişkiler perspektifiyle değerlendirirken bu dönüşümün Türkiye ve özellikle İzmir ile Ege Bölgesi'ndeki iş dünyasına yansımalarını da açığa çıkardı; tartışma, stratejik değerlendirmeler ile üretim, yatırım ve ticaret alanlarındaki somut ihtiyaçlar arasında köprü kurulmasına katkıda bulundu.
PANELDE; TÜRKİYE’NİN ESKİ AVRUPA BİRLİĞİ DAİMİ TEMSİLCİSİ BÜYÜKELÇİ (E) SELİM YENEL, İKTİSADİ KALKINMA VAKFI (İKV) GENEL SEKRETERİ DOÇ. DR. ÇİĞDEM NAS, İSTANBUL EKONOMİ ARAŞTIRMA GENEL MÜDÜRÜ CAN SELÇUKİ VE EGİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI KAAN ÖZHELVACI KONUŞMACI OLARAK YER ALDI.