Geleceğin E Hali 2026 başladı
Pharmetic Girişimci Eczacılar Derneği (PGED) tarafından düzenlenen Geleceğin E Hali 2026 Kongresi, İstanbul Kongre Merkezi'nde başladı. Üç gün sürecek etkinlikte değişen sağlık dinamikleri, dijitalleşen danışmanlık modelleri ve sürdürülebilir eczacılık yaklaşımları öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldı.
Kongrede iki salonda eş zamanlı olarak 22 bilimsel oturum ve 18 firma oturumu düzenleniyor; bilimsel programda toplam 85 konuşmacı ve moderatör görev alıyor. Program, Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu başkanlığında Prof. Dr. Saadettin Eskiçorapçı, Prof. Dr. M. Reşat Dabak, Prof. Dr. Mesut Sancar ve Prof. Dr. Barkın Berk'ten oluşan Bilimsel Kurul tarafından hazırlandı.
GLP-1 uyarısı ve eczacının görevi:
PGED Yönetim Kurulu Başkanı Ecz. Şule Dilek Yağçı Tüysüz, Tip-2 diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 grubu ilaçların kilo verme etkisi nedeniyle 'mucize zayıflama iğnesi' algısının bilinçsiz kullanımı tetiklediğini vurguladı. Tüysüz, bu ilaçların reçetesiz ve denetimsiz temin edilmesi ile sosyal medya üzerinden satılan sahte ürünlerin sağlık riski oluşturduğunu belirterek, bu ilaçların 'güzellik ya da hızlı zayıflama ürünü değil, hekim kontrolünde kullanılan bir tedavi aracı' olduğu uyarısını yineledi.
Yan etki riski konusunda eczacının rolüne dikkat çeken Tüysüz, uygun saklama koşulları ve doğru doz kullanımının önemini vurguladı; bulantı, kusma, ishalin yanı sıra pankreatit, safra kesesi sorunları ve mide boşalmasında yavaşlama gibi ciddi sonuçların hekim önerisi olmadan kullanımda görülebileceğini belirtti. Eczacıların ilaç saklama, kullanım ve yan etki takibindeki görevleri kongrede öne çıkarıldı.
Takviyeler, sahte ürünler ve yapay zekâ sınırları:
PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Aylin Özbey, longevity trendiyle artan vitamin, mineral ve bitkisel takviye kullanımının bilinçsiz yapılması durumunda karaciğer ve böbrek üzerinde yük oluşturabileceğini belirtti. Özbey, birden fazla ürünün birlikte alınmasının yağda çözünen vitaminlerin birikimine yol açabileceğini ve takviyelerin kronik hastalık ilaçlarıyla etkileşim riski taşıdığını vurguladı. Özbey, ürün seçiminde yaş, cinsiyet, beslenme, kronik hastalıklar ve laboratuvar sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
İnternetten temin edilen ürünlere ilişkin uyarıyı PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Pelin Tuba Fotan Ersoy yaptı. Ersoy, internet ve sosyal medya üzerinden satılan ilaç ve dermokozmetiklerin sahte, ruhsatsız veya uygun olmayan koşullarda saklanmış olabileceğini; özellikle soğuk zincir gerektiren ilaçların yanlış sıcaklıkta tutulmasının etkinliği düşürebileceğini belirtti. Tüketicilere ürünlerin karekod doğrulamasını ve kaynağı belirsiz tekliflere karşı dikkatli olma çağrısı yapıldı.
Yapay zekâ destekli sohbet robotlarına ilişkin uyarılar da kongrede ele alındı. Eczacılar, yapay zekânın bilgi sunma ve destek araçları olarak yararlı olabileceğini ancak 'tanı ve tedavi kararlarının yerini alamayacağını' vurguladı; sistemlerin kişinin hastalık, alerji ve ilaç kullanımını her zaman doğru değerlendiremeyebileceğine dikkat çekildi.
Antibiyotik direnci ve çocuk sağlığı uyarıları:
Kongrede bilinçsiz antibiyotik kullanımının gelecekteki tedavi seçeneklerini tehdit ettiği vurgulandı. Eczacılar, hekimin önerisi olmadan antibiyotik alınmaması, evde kalan ilaçların rastgele kullanılması ve tedavinin erken sonlandırılmasının direnç gelişiminde etkili olduğunu belirtti. Antibiyotiklerin viral enfeksiyonlarda etkili olmadığı hatırlatılarak doğru doz ve süre vurgulandı.
Çocuk sağlığı bağlamında, artan ekran süresinin fiziksel aktivitenin azalmasına ve çocukluk çağı obezitesi riskinin yükselmesine neden olduğu belirtildi. Hareketsiz yaşamın uyku sorunları, dikkat dağınıklığı ve kas-kemik gelişimi üzerinde olumsuz etkileri olduğuna dikkat çekildi. PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Ayşem Jale Kıhtır, çocuklardaki şiddet ve öfke davranışlarının dijital dünyanın etkileri, sosyal izolasyon ve stresle bağlantılı olabileceğini söyleyerek ailelerin yalnızca süreyi değil izledikleri içerikleri de takip etmesi gerektiğini belirtti.
Kongre, eczacılığı yalnızca ilaç tedarikçisi olarak görmekten öte, toplum sağlığının erişilebilir birinci basamak danışmanı olarak konumlandırmayı; entegre sağlık hizmetleri, biyoteknoloji, kişiselleştirilmiş eczacılık çözümleri ve akıllı eczane yönetimi gibi yenilikleri tartışarak mesleğin dönüşümünü şekillendirmeyi amaçlıyor.
GELECEĞİN E HALİ 2026 KONGRESİ, PHARMETİC GİRİŞİMCİ ECZACILAR DERNEĞİ (PGED) TARAFINDAN İSTANBUL KONGRE MERKEZİ’NDE BAŞLADI.
