Düzce'de el yapımı kemençe ustası İbrahim Güngen, geleneği sürdürüyor
İbrahim Güngen, çocuk yaşlarda çalmaya başladığı ve daha sonra yapımını öğrendiği Karadeniz kemençesini Düzce'de el işçiliğiyle üretiyor. Fabrikasyon üretime karşı, geleneksel üretimin önemini vurguluyor.
Ustalık yolculuğu
Güngen, ilkokul yıllarında düğünlerde gördüğü bir ustadan etkilenerek başladığını şöyle anlattı: "Babama kemençe istediğimi söyledim, serüvenim böyle başladı". Kendi çabasıyla ve ustaları izleyerek çalmayı öğrendi; zamanla bozulan kemençeleri tamir ettirmek için ustaların yanına gidip gelirken yapımın mutfağına ilgi duymaya başladı.
El işçiliğiyle üretim ve makineleşme eleştirisi
Güngen, el yapımı enstrümanların fabrikasyon ürünlerden farklı olduğunu belirtiyor: "Fabrikada bir kemençe bir saatte yapılıyor. Ben ise el işçiliğiyle 3-5 günde, bazen bir haftada yapıyorum." Ona göre, makineleşme enstrümanın ruhunu zedeliyor; fabrikasyon kemençeler genellikle öğrenci enstrümanı veya dekoratif amaçlı tercih edilirken, profesyoneller için el yapımı kemençe vazgeçilmez kalıyor.
Malzeme, kurutma süreci ve ses kalitesi
Güngen, iyi bir kemençenin ardıç, dut veya yabani fındık ağacından yapıldığını fakat en kritik noktanın ağacın kurutulma süreci olduğunu vurguluyor: "Ağaçları yaklaşık bir yıl kurutuyoruz. Kuru ağaç olmazsa olmazımız." Ayrıca, ustanın müzik bilgisinin, akort ayarı ve ses tonunu doğru verme becerisinin enstrümanın kalitesini belirlediğini ifade ediyor.
Pazar, sipariş ve fiyatlar
Sipariş üzerine üretilen kemençeler arasında amatör modeller 12-13 bin TL, profesyonel modeller ise 17-18 bin TL bandında satışa sunuluyor. Güngen, yurt içi ve yurt dışından gelen siparişlere yetişmeye çalışıyor.
Değerlendirme: Geleneği koruma ve uzmanlaşma
Güngen'in çalışma yöntemi, geleneksel el işçiliğinin sürdürülebilir bir pazar sunduğunu gösteriyor. Uzun kurutma süreçleri ve ustalık gerektiren üretim, kemençenin profesyonel kullanıcılar ve kültürel koruma çevreleri için değerini artırıyor. Fabrikasyon üretim ucuz ve hızlı çözümler sunsa da, el yapımı kemençeler ses kalitesi ve ustalık farkıyla ayrı bir konumda kalmaya devam ediyor.
Bozulan kemençesini tamir ederken usta oldu
