Doç. Dr. Pınar Köksal: Öğün atlamanın metabolizma üzerindeki etkileri
Endokrinoloji ve Metabolik Hastalıklar Uzmanı Doç. Dr. Pınar Köksal, öğün atlamanın metabolizma üzerinde ciddi olumsuz etkileri olduğunu belirtti. Medicana Bursa Hastanesi uzmanı Köksal, metabolizma hızının vücudun aldığı kaloriyi enerjiye dönüştürme kapasitesini gösterdiğini ve bu sürece etki eden faktörleri açıkladı.
Metabolizma hızı ve belirleyici faktörler
Doç. Dr. Köksal, "Metabolizma hızını belirleyen faktörlerin başında genetik yapımız rol oynar" diyerek açıklamasına başladı. Köksal, "Genetiğimiz hem besinlerle aldığımız kalorinin ne kadarının yakılacağını, hem de yağ olarak depolanan fazla kalorinin vücudumuzun hangi bölgesinde daha yoğun yerleşim göstereceğini belirlemede belirleyicidir." ifadesini kullandı.
Yaş, doku ve hormonların etkisi
Köksal, yaşın metabolizma hızını etkileyen diğer önemli bir faktör olduğunu vurguladı: 20-40 yaşları arasında metabolizma hızı en yüksek seviyededir ve ilerleyen yaşla birlikte hız olumsuz etkilenir. "50 yaşından sonra her 10 yılda bir metabolizma hızının yaklaşık %2 yavaşladığı bilinmektedir." dedi. Bunun nedenleri arasında fiziksel aktivitenin azalması, kas dokusunun azalması ve yağ dokusunun artışı sayıldı. Ayrıca, "Gebelik dönemi ise metabolizma hızının arttığı dönemdir." ifadelerine yer verdi.
Vücutta yağ dokusu arttıkça bazal metabolizma hızının düştüğünü, kas dokusu arttığında ise yükseldiğini belirten Köksal, "Genellikle kadınlarda yağ dokusu erkeklere göre daha fazla, kas dokusu daha az olduğu için kadınların bazal metabolizma hızı erkeklere göre daha düşüktür." değerlendirmesinde bulundu. Tiroid hormonları, adrenalin, noradrenalin ve büyüme hormonu gibi bazı hormonların metabolizma üzerinde önemli etkileri olduğuna dikkat çekti; hipotiroidi metabolizmayı yavaşlatırken hipertiroidi hızlandırmaktadır.
Uzun süre açlık ve metabolik adaptasyon
Uzun süreli açlık ve yarı açlık durumlarında bazal metabolizma hızında düşme gözlendiğini aktaran Köksal, uyarıda bulundu: "Buna sebep olan faktör, vücudumuzun enerji azlığına adapte olma amacıyla dolaşımdaki başta tiroid hormonları olmak üzere hormon düzeylerinde değişikliklere yol açmasıdır. Uzun süre az besin alanlarda bazal metabolizma hızının yaklaşık %20 civarında azaldığı gözlenmiştir."
Öneriler ve son uyarılar
Köksal, düzenli egzersiz yapmanın yağ yakımını artırıp kilo kontrolünü sağladığını ve kas kütlesinin artırılmasında fayda sağladığını vurguladı. "Egzersiz dışında günlük fiziksel aktivitenin artırılması da ek katkı sağlamaktadır." dedi. Ayrıca, öğün atlanmaması ve ara öğün alınması gerektiğini belirtirken, "Bununla birlikte çok düşük kalorili şok diyetlerden kaçınılmalı, sağlıklı ve dengeli beslenilmelidir." uyarısıyla sözlerini sonlandırdı.
ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİK HASTALIKLAR UZMANI DOÇ. DR. PINAR KÖKSAL
