Soğuk havalarda erken müdahale hayati: Uzuv kaybı riski bulunuyor
Sivas Medicana Hastanesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi bölümünde görevli Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, soğuk havaların etkisiyle özellikle el, ayak ve kulak gibi uç bölgelerin ciddi risk altında olduğunu belirterek, geç bırakılan müdahalelerin kalıcı hasarlar ve uzuv kaybına yol açabileceğini vurguladı.
Belirtiler ve risk grupları
Havaların soğumasıyla birlikte uzun süre soğuğa maruz kalan kişilerde donma vakaları artıyor. İlk belirtiler genellikle uyușma, karıncalanma ve renk değişikliği ile başlıyor; cilt soluk beyaz bir görünüm alıyor, ilerledikçe morarma ve doku kaybı görülebiliyor. Özellikle açık havada çalışanlar, yaşlılar, çocuklar ile diyabet ve kalp hastalığı bulunan bireyler daha yüksek risk altında.
Donmayı hızlandıran etkenler
Islak eldivenler, sıkı ayakkabılar ve uzun süre hareketsiz kalmak donmanın ilerlemesini hızlandıran faktörler arasında yer alıyor. Doç. Dr. Özkaya, donmanın başlangıç aşamasında fark edilmemesi halinde hasarın derinleştiğini ve kalıcı sorunlara yol açabileceğini belirtti.
Korunma ve acil müdahale önerileri
Öncelikli yaklaşım korunma olmalı: uygun eldiven, sıcak tutan ve kuru kalmayı sağlayan ayakkabılar kullanılmalı, el ve ayaklar kuru tutulmalıdır. Uyuşma hissedildiğinde "nasıl olsa geçer" denmeden hemen sıcak bir ortama geçilmesi öneriliyor. Donma şüphesi varsa el ve ayakları aniden sıcak suya sokmak doğru değildir; dokulara zarar verebileceği için ısıtma yavaş ve kontrollü şekilde yapılmalıdır.
Doç. Dr. Özkaya, erken fark edilen donmaların tamamen tedavi edilebildiğini, ancak geç fark edilen vakalarda sağlık kuruluşuna başvurarak profesyonel müdahale gerektiğini kaydetti.
Cerrahi müdahaleler ve ciddi vakalar
Özkaya, kalp ve diyabet hastalarında uzun süre soğuğa maruz kalmanın yanık vakalarına benzer ciddi hasarlara yol açabileceğini, bu nedenle donma ile gelen hastaların yanık tedavisine benzer şekilde yatırılarak izlendiğini belirtti. Erken müdahale mümkün olmadığında cerrahi gereksinim doğabileceğini vurguladı; gerektiğinde ampütasyon işlemleri uygulanabildiğini söyledi. Kendisinin ifadesiyle: "Çok ciddi donma vakalarında el ve ayak parmakları, hatta kulak gibi bölgeler donmanın seviyesine göre kesilmek zorunda kalınabilir."
KONUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARDA BULUNAN SİVAS MEDİCANA HASTANESİ PLASTİK, REKONSTRÜKTİF VE ESTETİK CERRAHİ BÖLÜMÜNDE GÖREVLİ DOÇ. DR. NEŞE KURT ÖZKAYA, DONMAYA MÜDAHALE EDİLMEZSE KALICI SORUNLARIN ORTAYA ÇIKABİLECEĞİNİ SÖYLEYEREK, "ÇOK CİDDİ DONMA VAKALARINDA EL VE AYAK PARMAKLARI, HATTA KULAK GİBİ BÖLGELER DONMANIN SEVİYESİNE GÖRE KESİLMEK ZORUNDA KALINABİLİR" DEDİ.
