Diyarbakır Kulp'ta viyadük çöküşü: Bilirkişi raporu sonuçları
Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde 11 Kasım 2025 tarihinde viyadük inşaatında iskelenin çökmesi sonucunda Şeyhmus Anuştekin, Tahsin Dere, Salih Lale ve Mehmet Şirin Yalçıner yaşamını yitirmiş, bir işçi ağır yaralanmıştır. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca "taksirle ölüme ve yaralamaya sebebiyet verme" suçundan yürütülen soruşturmada, makine ve inşaat mühendisi ile iş güvenliği uzmanı olmak üzere üç kişilik bilirkişi heyetince hazırlanan 19 sayfalık rapor soruşturma dosyasına eklendi.
Bilirkişi raporunun ana bulguları
Raporda, kazanın beton dökümü sırasında meydana gelen aşırı yüklenme ve yetersiz iskele bağlantıları nedeniyle gerçekleştiği belirtilmiştir. İncelemelerde tespit edilen önemli noktalar şunlardır:
• Statik hesap ve proje onayı eksikliği: İskele sistemine ait statik hesap ve proje onay dosyalarının bulunmadığı kaydedilmiştir.
• Montaj ve malzeme uygunsuzlukları: Kalıp iskelesi elemanlarının montajında eksiklikler ve uygunsuz malzeme kullanımı görülmüştür.
• Yük dağılımı ve döküm planı yokluğu: Beton dökümünün mikser ile yapıldığı, yük dağılımının kontrol edilmediği ve beton döküm planı hazırlanmadığı bildirilmiştir.
• Kontrol ve kayıt eksiklikleri: İskeleye ilişkin günlük ve haftalık kontrol çizelgelerinin tutulmadığı, saha gözetim ve denetim sorumlularının olay anında sahada olmadığı ve denetim şirketinin sözleşmede belirtilen denetimleri yerine getirmediği tespit edilmiştir.
• Eğitim ve kişisel koruyucu donanım eksiklikleri: Çalışanların yüksekte çalışma eğitimi ve yetki belgelerinin bulunmadığı, işçilere ait emniyet kemeri kullanımının sağlanmadığı raporda yer almıştır.
Sorumluluk ve kusur değerlendirmesi
Raporda kusur tespitleri ayrıntılı şekilde değerlendirilmiş; sorumluluk dağılımı şu şekilde özetlenmiştir:
• Asli kusurlular: Taşeron firma sahibi ile iskele ekip şefi F.L. bağlantı elemanlarını hatalı monte etmek ve iskeleyi projeye aykırı şekilde kurmak nedeniyle asli kusurlu olarak değerlendirilmiştir. İskele ekip şefinin tutuklu olduğu belirtilmiştir.
• Tali kusurlular: İnşaat mühendisi K.K. ve şantiye şefi, projeye uygun iskele kurulumunu sağlamamak, kontrol ve denetim mekanizmasını işletmemek ve beton döküm planı hazırlamamak nedeniyle tali kusurlu sayılmıştır.
• Kusuru bulunmayanlar: İş güvenliği uzmanı, risk değerlendirmesi ve acil durum eylem planı hazırladığı, eğitimleri tamamladığı, kişisel koruyucu ekipman teslim tutanaklarını düzenlediği ve saha kontrollerini kayıt altına aldığı için kusurlu bulunmamıştır. Karayolları Genel Müdürlüğü Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından atanan personelin sunduğu evraklarda denetimlerin yapıldığı görülmüş ve kusur olmadığı kanaatine varılmıştır.
• Çalışanlar açısından değerlendirme: İskele kurulumu yapan işçilerin montaj kısmında gerekli özeni göstermedikleri ve çalışma platformunda emniyet kemeri kullanmadıkları saptanmış; kazada hayatını kaybeden işçiler Asli kusurlu olarak değerlendirilmiştir.
Kaza mekanizması ve teknik tespitler
Heyet tarafından olay mahalli detaylı incelenmiş, raporda köprü ayağında oluşan kalıp göçmesinin son elevasyon ayağının başlık kirişindeki göçmeden kaynaklandığı belirtilmiştir. Teknik değerlendirmede öne çıkan tespitler:
Raporda yapılan teknik açıklamaya göre, imalatın ilk kısımları kendi temeli üzerinde konumlu olup, kalıbın asıl ağırlığı taşımadığı, yükün esas olarak bir alt katmana iletildiği ve bu aşamalarda kalıba moment etkisi iletilmediği belirtilmiştir. Ancak son elevasyon kısmındaki başlık kirişinin mevcut köprü ayağının dışına taşması sonucu başlık kirişinin dış kısımlarında, kalıp tarafından dengelenmesi gereken basınç ve betonarme ağırlığına ilişkin bir yüklenme oluşmuştur.
Beton dökümü ilerledikçe yükün arttığı; betonun bir süre dinlendirilip ilk aşamada sorun yaşanmadığı, daha sonra vibrasyon işlemiyle beton içindeki hava boşluklarının giderilmesi sırasında oluşan hareketliliğin kalıp göçmesine yol açtığı belirtilmiştir. Ayrıca önceki beton döküm esnasında yapılan ankraj yer seçimlerinin de kazanın oluşmasına zemin hazırladığı ve kazanın önlenebilir olduğu kanaatine varıldığı raporda ifade edilmiştir.
Soruşturma süreci
Soruşturma, toplam 10 şüpheli hakkında devam ediyor. İskele ekip şefi F.L. tutuklanmış olup, rapor bulguları soruşturma dosyasında değerlendirilmek üzere sunulmuştur. Bilirkişi raporu, kazanın mekanizması, teknik eksiklikler ve sorumluluk dağılımına ilişkin ayrıntılı tespitler içermektedir.
Önemli not: Raporda yer alan özel isimler, tarihler ve tespit edilen sayısal veriler soruşturma dosyasındaki ifadeler doğrultusunda korunmuştur.
DİYARBAKIR'IN KULP İLÇESİNDE İNŞASI SÜREN VİYADÜKTE İSKELENİN ÇÖKMESİ SONUCU 4 İŞÇİNİN HAYATINI KAYBETTİĞİ, 1 İŞÇİNİN AĞIR YARALANDIĞI OLAYA İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORUNDA AŞIRI YÜKLENME VE YETERSİZ İSKELE BAĞLANTISI GÖRÜŞÜ YER ALDI.
