Diyarbakır'da ani kalp durmalarına karşı yerli OED uygulaması
Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü, hastane dışında meydana gelebilecek ani kalp durmalarında erken müdahaleyi mümkün kılmak ve hayatta kalma oranlarını artırmak amacıyla yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. Sağlık Bakanlığı ve ASELSAN işbirliğiyle Türk mühendisler tarafından yerli imkanlarla üretilen Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED) cihazları, sağlık ekipleri olay yerine ulaşana kadar vatandaşlar tarafından kullanılabilecek.
Yerleştirme noktaları ve cihaz özellikleri
Uygulamanın ilk etap kapsamında cihazlar, insan yoğunluğunun bulunduğu dört noktaya yerleştirildi: Kayapınar - Park 75, Yenişehir - Anıtpark, Sur - Mar Petyun Keldani Kilisesi karşısı ve Bağlar ilçesi. Bu OED cihazları, hastanın kalp ritmini değerlendiren, sesli komutlarla kullanıcıyı yönlendiren ve gerektiğinde otomatik şok uygulayabilen sistemlerdir.
Projede vurgulanan temel nokta, ani kalp durmalarında ilk dakikaların hayati önem taşıdığıdır. İlk üç ile beş dakika içinde yapılacak müdahalenin, hastanın yaşama tutunma şansını önemli ölçüde artırdığı belirtiliyor; geciken her dakikada geri dönüş oranının yaklaşık %10 azaldığı aktarılıyor. Erken müdahale yalnızca ölüm riskini azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda kalıcı nörolojik hasarların önlenmesine de katkı sağlıyor.
Uzman açıklamaları ve vatandaşlara çağrı
Acil Tıp Uzmanı Dr. Ramazan Yiğit, cihazların yerleri ve kullanımına ilişkin şunları aktardı: "Kalp durması yaşayan, kalp krizi geçiren hastalarda ilk müdahaleyi, ilk yardım eğitimi almış arkadaşlarımız yapıyor. OED cihazı aracılığıyla, 112 ekipleri gelene kadar hastayı geri döndürmeye çalışıyoruz. Kalp masajı yapılan hastaya varsa yakın yerde OED cihazı kullanarak müdahale ediyoruz. Gebe, çocuk, yetişkin, yaşlı fark etmeden herkes kullanabilir."
Dr. Yiğit, müdahale sırasındaki öncelikleri de şu şekilde özetledi: "Bir kişi aniden yığıldığında, kalbi durduğunda, ilk yardım bilen kişi önce hastaya seslenmeli, soluk alıp vermesini kontrol etmelidir. Soluk alıp vermiyorsa, OED bulunan yerlerden cihazın getirilmesi gerekiyor. İlk üç ile beş dakika bizim için çok önemli. Özellikle ilk üç dakika içinde OED kullanıldığında hastanın hayatta kalma şansı artıyor. Ventriküler fibrilasyon dediğimiz kalp ritim bozukluğunun neden olduğu bu durumda OED cihazıyla yapacağımız müdahaleyle hastayı daha hızlı hayata döndürebiliyoruz. Her geciken dakikada ise geri dönüş oranı yaklaşık yüzde 10 azalıyor."
Vatandaşlara seslenen Yiğit, cihazların sürekli oynanacak veya kurcalanacak nesneler olmadığını belirterek "Oyuncak değildir, sürekli oynanacak bir cihaz değildir. Pille çalışır, şarja ihtiyaç duymaz. Yardımına koştuğumuz kişi bizim anne babamız da olabilir. Hemen hemen her an bu cihaza ihtiyaç duyabiliriz. Bu nedenle sürekli erişilebilir şekilde açıkta bulunuyor. O yüzden kurcalanmaması ve oynanmaması bizim tek ricamız" dedi. Yiğit ayrıca OED cihazlarının daha fazla yaygınlaştırılacağını ve toplu alanlarda bulunmasının hedeflendiğini vurguladı.
OED CİHAZININ TANITIMINI VE KULLANIMINI ANLATAN ACİL TIP UZMANI DR. RAMAZAN YİĞİT, CİHAZIN 4 FARKLI NOKTADA BULUNDUĞUNU DİLE GETİRDİ.
