kavurucu sıcak altında başlayan hasat:
Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde fıstık hasadı, kentte etkili olan sıcak hava dalgasıyla birlikte başlayıp yoğun bir tempoya girdi. Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar yer yer 40 dereceyi aşıyor; çalışanlar sabahın erken saatlerinde tarlaya girip akşamüstüye kadar sürdürdükleri mesaiyle ürün topluyor.
Hasadı yapan mevsimlik işçilerin çalışma saatleri genellikle 06.00da başlıyor ve 17.00de sona eriyor. Çiftçiler, güneşin en dik olduğu saatlerde dinlenme araları vererek işin sürdürülebilirliğini sağlamaya çalışıyor.
üretim artışı ve bölgesel yaygınlaşma:
Çınar ve çevresinde fıstık dikimi son yıllarda yaygınlaştı; üreticiler, Gaziantep ve Şanlıurfa gibi illerin örneklerini anarak bölgenin potansiyeline vurgu yapıyor. Üretici Mehmet Salih Arzu, bahçesinin 1992'den beri fıstık üretiminde olduğunu ve son 5 yılda yürütülen projelerle Diyarbakır genelinde yaklaşık 10 bin dönüme yakın arazide fıstık dikildiğini belirtiyor.
Arzu, fıstığın tarımsal ürünler arasında en karlı seçeneklerden biri olduğunu, boş kıraç arazilerin değerlendirilmesi ve ağaçlandırmayla bölgenin gelir düzeyinin artacağını söyledi. Ancak üreticiler, kurutma, eleme ve paketleme tesislerinin olmayışının kazancı sınırladığını vurguluyor; ürünün işlendikten sonra daha yüksek fiyatla satılabileceği sıkça dile getiriliyor.
verim, hava koşulları ve fiyat beklentileri:
Bu yıl bölgedeki aşırı yağışların çiçeklenme dönemini etkilediği, bunun da hasat başlangıcını 20–25 gün geciktirdiği kaydediliyor. Arzu, yağışlar nedeniyle döllenmenin tam gerçekleşemediğini ve verimde azalma olduğunu ifade ediyor. Geçen yılki fiyatların örnek olarak konuşulduğu bölgede, geçen senenin fiyatı 250 lira civarındaydi; bu sezonun nihai fiyatı ise hasat ve işleme sonrası netleşecek.
işgücü zorlukları ve çalışma koşulları:
Çiftçiler, bölge işçilerinin fıstık toplama tekniğine alışık olmaması ve sıcak nedeniyle çalışma zorluğu yaşaması nedeniyle işçi temininde güçlük çekiyor. Arzu, işçileri Siverek, Gaziantep ve Şanlıurfa gibi yerlerden getirdiklerini; çünkü yerel işçilerin fıstığı toplarken yanlışlıkla gelecek yılın mahsulünü de alabildiğini söylüyor.
Günlük ücretler ve çalışma koşuları da tartışma konusu. Bölgedeki fıstık toplama yevmiyesi 1500 lira olarak belirtiliyor. Bahçe bakımını yapan Selim Benekli, bu yıl ağaçların ilaçlamasını ve sürümünü yaptıklarını, geç ısınma nedeniyle ağaçların geç uyandığını ve bunun verimi düşürdüğünü aktardı. Benekli, ekip olarak 22 kişi ile sabah 06.30da başlayıp 17.00de işleri bıraktıklarını, kaydedilen hava sıcaklığının 41 derece olduğunu ama hissedilen sıcaklığın 50 dereceye ulaştığını ifade etti.
Çalışanlardan Meryem Karaçil ise Siverek'ten geldiklerini, yine sabah erken başlayıp akşama kadar çalıştıklarını ve terlemelerine rağmen ekonomik zorunluluk nedeniyle çalışmak zorunda olduklarını söyledi. Üreticiler, bölge halkını fıstık üretimine alıştırmanın, ayrıca yerel işleme tesisleri kurmanın hem geliri artıracağını hem de iş gücü ihtiyacını azaltacağını vurguluyor.
Öne çıkan veriler: Çalışma saatleri 06.00-17.00, sahadaki sıcaklıklar 40+ derece, geçen yıl fiyatı ~250 lira, yevmiye 1500 lira, bölgede yaklaşık 10 bin dönüm fıstık alanı bildirildi.
DİYARBAKIR'IN ÇINAR İLÇESİNDE KAVURUCU SICAK ALTINDA İŞÇİLERİN FISTIK HASADI MESAİSİ BAŞLADI
