Diyarbakır Çermik'te göçerlerin nisan-mayıs yayla göçü başladı
Her yıl ilkbaharın gelişiyle birlikte, Diyarbakır’ın Çermik ilçesi İkiçeltik Mahallesi'nden Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Bingöl, Erzincan ve Erzurum illerine doğru yapılan yayla göçü bu yıl da başladı. Göçerler, hayvanlarını güneydoğu ikliminin sıcak etkilerinden korumak ve daha iyi mera imkanlarından yararlanmak için uzun ve meşakkatli bir yolculuğa çıkıyor.
Göçün rotası ve zamanlaması
Göç, genellikle nisan-mayıs aylarında başlıyor ve bölgedeki mevsim koşullarına göre devam ediyor. İkiçeltik'ten başlayan hareketlilik, sürülerin yaylalara ulaşmasının ardından soğuyan hava ve yağışların başlamasıyla birlikte tekrar dönüş yolculuğuna kadar sürüyor; dönüş genellikle aralık ayına kadar uzanıyor.
Sürü büyüklüğü ve geçim
İkiçeltik Mahallesi muhtarı ve sürü sahibi Mehmet Emin Çiçek, mahallelerinin ilçe içinde sürü büyüklüğü açısından 4. sırada yer aldığını, mahallede 10 binden fazla koyun bulunduğunu belirtti. Mahallenin tarıma elverişli olmaması nedeniyle ailelerin büyük çoğunluğunun tek geçim kaynağının hayvancılık olduğunu vurgulayan Çiçek, bu mesleğin kendilerine babalarından miras kaldığını aktardı.
Zorluklar ve yaşam koşulları
Göçerler için bu yolculuk hem fiziksel hem de lojistik açıdan zorlu ve dikkat gerektiren bir süreç. Yem ve su temini, hava koşullarına karşı korunma ve sürü yönetimi gibi unsurlar mevsimler boyunca sürdürülmesi gereken dikkatli planlama gerektiriyor. Muhtar Çiçek, yaşadıkları koşulları özetleyerek şöyle dedi: 'Yolculuğumuz zorlu ve bir o kadar da tehlikeli. Bu yolculuk mevsim şartlarına göre, aralık ayına kadar devam ediyor. Havaların soğuması ve yağışların başlaması ile birlikte, tekrar memlekete dönüyoruz.'
İkiçeltik'teki göçerlerin deneyimleri, bölge hayvancılığının sürdürülebilirliği ve kırsal geçim kaynaklarının korunması açısından önemli veri sunuyor. Yerel aktörlerin ve sürü sahiplerinin bu dönemde karşılaştığı güçlükler, hem ekonomik hem de sosyal boyutlarıyla takip edilmesi gereken unsurlar arasında yer alıyor.
MEHMET EMİN ÇİÇEK
