Diyabetik Ayak Uyarısı: Küçük İhmal Uzuv Kaybına Yol Açabilir
Nev Sağlık Grubu Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Bangin Bekir Candan, diyabet hastalarında ayak sağlığının hayati önem taşıdığını vurguluyor. Dr. Candan, küçük ihmallerin bile diyabetik ayak gelişimine ve sonuç olarak uzuv kaybına kadar varabilecek ciddi sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
"Diyabet sadece kan şekeri yüksekliği değildir"
Dr. Candan, diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliği ile sınırlı bir durum olmadığını; uzun süre kontrol altında tutulamayan diyabetin damarları ve sinirleri olumsuz etkilediğini belirtiyor. Bu değişikliklerin özellikle ayaklarda ağır sorunlara yol açtığını söyleyen Candan, diyabetik ayağın bu sürecin en ciddi sonuçlarından biri olduğunu ifade etti.
Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyon kişi diyabetik ayak nedeniyle uzuv kaybı yaşarken, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her 30 saniyede bir kişi diyabete bağlı komplikasyonlar nedeniyle ayağını kaybediyor. Türkiye’de ise her yıl yaklaşık 10 bin kişi diyabete bağlı nedenlerle uzuv kaybı yaşıyor.
İki temel neden var
Diyabetik ayak yaralarının oluşmasında iki ana mekanizma öne çıkıyor: nöropati (sinir hasarı) ve damar tıkanıklığı. Nöropati nedeniyle ayakta his kaybı geliştiğinde hastalar ağrı, sıcaklık ve basıncı algılayamıyor; bu da ayakkabı içindeki yabancı cisimlerin fark edilmemesi veya uzun süre aynı noktaya basılması sonucu yaraların oluşmasına neden oluyor.
Diğer yandan damar daralması dokulara yeterli oksijen gitmesini engelliyor; bu durum yaraların geç iyileşmesine ve enfeksiyon riskinin artmasına yol açıyor. Her iki mekanizma da birlikte çalıştığında komplikasyon riski belirgin şekilde yükseliyor.
Basit kontroller hayat kurtarıyor
Dr. Candan, diyabet hastalarının ayaklarını her gün kontrol etmeleri gerektiğini söylüyor. Ayak tabanı ve parmak aralarının düzenli olarak incelenmesi, iki ayak arasında sıcaklık farkı veya dokunma hissinde azalma gibi değişikliklerin erken uyarı işareti olabileceğinin altını çizdi.
Günlük ayak bakımı ihmal edilmemeli
Ayak bakımının basit ama etkili kuralları bulunuyor: ayakların ılık suyla yıkanması ve iyice kurulanması, cilt kuruluğunu önlemek için uygun kremler kullanılması, tırnakların düz ve uygun şekilde kesilmesi, nasırların bilinçsizce kazınmaması gerekiyor. Pamuksu çorapların tercih edilmesi, ayakların kuru tutulması ve ortopedik özellikte ayakkabıların kullanımı da önem taşıyor.
Ayrıca ayakkabı giymeden önce içinin kontrol edilmesi ve en ufak kızarıklık ya da yara fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini vurguladı.
Teknoloji umut oluyor
Dr. Candan, teknolojik gelişmelerin diyabetik ayakla mücadelede katkı sağladığını belirtti. Akıllı tabanlıklar basınç ve sıcaklık değişimlerini takip ederek ülser riskini erken dönemde bildirebiliyor. Isı sensörlü çoraplar ve 3D yazıcılarla kişiye özel üretilen tabanlıklar da ayak sağlığının korunmasına destek sunuyor.
Diyabetik ayak çözümsüz değil
Sonuç olarak Dr. Bangin Bekir Candan, diyabetik ayağın büyük oranda önlenebilir bir sorun olduğunu belirterek şunları söyledi: "Doğru bilgilendirme, düzenli takip ve küçük önlemlerle diyabete bağlı uzuv kayıplarının büyük bir kısmını engellemek mümkün. Küçük bir ihmal, büyük kayıplara yol açabilir."
NEV SAĞLIK GRUBU ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ BÖLÜMÜ'NDEN OP. DR. BANGİN BEKİR CANDAN, DİYABET HASTALARINDA AYAK SAĞLIĞININ HAYATİ ÖNEM TAŞIDIĞINI BELİRTEREK, KÜÇÜK İHMALLERİN BİLE DİYABETİK AYAK NEDENİYLE UZUV KAYBINA KADAR GİDEBİLEN CİDDİ SONUÇLAR DOĞURABİLECEĞİ UYARISINDA BULUNDU.
