Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 16-17 Temmuz tarihleri arasında ABD'nin New York kentinde düzenlenecek olan Kıbrıs Konulu Genişletilmiş Formatlı Gayri Resmi Toplantı'na katılacağını açıkladı.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, toplantıda Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Lideri Nikos Hristodulidis, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis ve İngiltere'nin Avrupa, Amerika ve Denizaşırı Alanlardan Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Doughty temsil edilecek.
Türk tarafı, New York'taki toplantının, Ada'daki iki taraf arasında bir işbirliği kültürünün gelişmesine yönelik adımlar atılmasını sağlayacağını ve bu durumun, iki devlet arasında iyi komşuluk ilişkilerinin gelişmesine katkıda bulunmasını umuyor.
Bakan Fidan, geçtiğimiz Mart ayında İsviçre'nin Cenevre kentinde aynı formatta yapılan toplantıya katılmıştı. Ancak, gerçekleştirilen ve düzenlenecek toplantılar, geçmişteki müzakere süreçlerinin devamı ya da yeni bir müzakerelerin başlangıcı niteliğinde değil.
Cenevre Toplantısının Sonuçları
Cenevre'deki toplantıda, Ada'daki taraflar arasında mevcut durum göz önüne alınarak, işbirliği alanlarının keşfine odaklanılmıştı. Bu kapsamda, yeni geçiş noktalarının açılması, Ada'daki mayınların temizlenmesi, çevre ve iklim değişikliği, Ara Bölge'de güneş enerjisinden elektrik üretimi ve mezarlıkların restorasyonu konuları üzerinde mutabakat sağlanmıştı.
Bu işbirliği başlıklarının üçünde (çevre ve iklim değişikliği, mezarlıkların restorasyonu, gençlik teknik komitesi kurulması) ilerleme kaydedilirken, diğer üç başlıkta (yeni geçiş noktaları, mayınların temizlenmesi, güneş enerjisi üretimi) Rum tarafının olumsuz tavrı nedeniyle ilerleme sağlanamamıştır.
Cuellar’in Rolü ve Süreç
BM Genel Sekreteri Guterres’in Kıbrıs Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar, sürecin takibi için 2 Mayıs’ta yeniden atanmış ve ardından Ada'da liderlerle görüşmeler yapmıştır. Cuellar, 2 Haziran’da İstanbul’da Bakan Fidan ile, 5 Haziran’da Yunanistan’da Gerapetritis ile, 1 Temmuz’da İngiltere’de Doughty ile ve 2 Temmuz’da Brüksel’de Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa ile görüşmeler gerçekleştirmiştir.
Ocak 2024'te Cuellar’ın atamasıyla, Ada’daki iki taraf arasında yeni resmi çözüm müzakerelerinin başlatılmasına ilişkin ortak zemin araştırmalarının yapılması hedeflenmişti. Ayrıca, Cuellar’a verilen süre sonunda içeriği belli olmayan bir rapor sunması beklenmektedir.
Böylece, Cenevre’de yapıldıkları belirtilen toplantılar, Kıbrıs sorununun çözümündeki zorlukları ve ilerleme alanlarını daha iyi anlama fırsatı sunmaktadır. New York’taki toplantı ise, bu sürecin bir devamı niteliğini taşımaktadır.
