Dikey doğumun anne, bebek ve aile üzerindeki etkileri
Medicana Sağlık Grubu Kadın Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Tuğba Sekmenli Tursun, doğumun anne, bebek ve aile için yaşamın güçlü bir sürecinin başladığı en önemli anlardan biri olduğunu belirterek, dikey doğumun hem anne hem de bebek için belirgin faydalar sağladığını söyledi. Op. Dr. Sekmenli Tursun, dikey doğumu tercih eden anne adaylarının doğum eyleminin birinci aşamasını ve doğum süresini daha kısa deneyimlediklerini aktardı.
Dikey pozisyonun hormonlar ve ağrı üzerindeki etkisi
Op. Dr. Sekmenli Tursun, dik pozisyonda doğum yapan annelerde prostaglandin düzeylerinin arttığını, bunun da doğumu hızlandırdığını ifade etti. Ayrıca kasılmaları uyaran oksitosin etkinliğinin arttığını ve mutluluk hormonu olarak bilinen endorfin salgılanmasının yükseldiğini belirtti. Bu hormon değişiklikleri sayesinde stres, kaygı ve gerginlik seviyelerinde düşüş yaşandığını söyledi.
Dikey duruşun ton regülasyonunu kolaylaştırdığı, kasların kontrollü kasılıp gevşemesine katkı sağladığı ve hissedilen sancıyla daha etkin baş edilebildiği vurgulandı. Op. Dr. Sekmenli Tursun, dikey pozisyonla yapılan doğumlarda müdahale ihtiyacının ve algılanan ağrının daha az olduğunu, klasik sırt üstü pozisyona kıyasla daha yüksek memnuniyet bildirildiğini aktardı.
Pozisyon değişikliğinin doğum mekanikleri ve güvenlik açısından önemi
Doğal doğum pozisyonlarının ayakta durma, yürüme, dik oturma, çömelme, dizlerin üzerinde durma, emekleme ve yan yatışları içerdiğini belirten Op. Dr. Sekmenli Tursun, yatay pozisyonlara göre annenin akciğer kapasitesinin %20 daha azaldığını söyledi. Dikey pozisyonlarda yer çekiminin etkisi ve pelvis kemiğindeki değişikliklerle pelvis çapının ortalama 1-1,5 cm arttığını ve bunun doğum kanalını bebeğin geçişine daha elverişli hale getirdiğini ifade etti.
Op. Dr. Sekmenli Tursun ayrıca dikey pozisyonlarda aort basısı olmadığından doğum sırasında tansiyon düşüklüğü veya bebeğe giden kan akımının bozulması gibi problemlerin daha az görüldüğünü belirtti. Bu pozisyonlarda anne tarafından ağrının daha az hissedildiği gözlemlenmiştir diye ekledi.
İyileşme süreci ve yenidoğan açısından kazanımlar
Uzman, doğal doğum yapan annelerin günlük yaşama dönüş süresinin sezaryene kıyasla daha kısa olduğunu, annelerin kısa sürede yardım almadan ayağa kalkma ve bebekle ilgilenmede daha rahat olduklarını söyledi. Doğal doğumla enfeksiyon, aşırı kan kaybı ve diğer organ yaralanmaları risklerinin daha düşük olduğuna dikkat çekti.
Vajinal doğum sırasında göğüs kafesi üzerine uygulanan basıncın amniyon sıvısını bebeğin akciğerlerinden uzaklaştırarak yenidoğanın ilk nefesine hazırlanmasına katkı sağladığını belirten Op. Dr. Sekmenli Tursun, vajinal doğum sonrası anne ve bebek arasındaki ten temasının daha kolay kurulduğunu, plasenta ve göbek kordonundan alınan örneklerde tespit edilen endorfin değerlerinin yenidoğanın daha olumlu bir doğum deneyimi yaşadığını gösterdiğini ifade etti.
Uygulama önerileri
Op. Dr. Sekmenli Tursun, doğumda hareket etmenin ve pozisyon değişikliğinin tek bir pozisyondan daha önemli olduğunu; en iyi pozisyonun annenin o an kendini rahat ve güvende hissettiği pozisyon olduğunu vurguladı. Sırtüstü pozisyonların mümkün olduğunca doğuma en yakın aşamada değerlendirilmesi, doğum salonlarında anne adayının aktif pozisyonlara katılmasını sağlayan ayakta doğum aparatlarının kullanılması halinde en verimli ve güvenli sonuçların alınacağını söyledi.
Özetle, Op. Dr. Tuğba Sekmenli Tursun dikey doğumun hem fiziksel hem ruhsal açıdan anne ve bebek için avantajlar sunduğunu, doğum sürecini hızlandırdığını ve müdahale gereksinimini azalttığını belirtti.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU KADIN HASTALIKLARI UZMANI OP. DR. TUĞBA SEKMENLİ TURSUN
