Deri kanseri yalnızca benlerden ibaret değil
Liv Hospital Ulus Dermatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Ömer Gezdur, ciltteki her değişikliğin masum olmadığını belirterek düzenli muayenenin önemine dikkat çekti. "Cildinizde fark ettiğiniz her değişiklik masum olmayabilir. Düzenli dermatolojik muayene, deri kanserine karşı en güçlü koruyucu yaklaşımdır" dedi.
Deri kanserinin erken tanısı ve yanlış kanılar
Dünya genelinde sık görülen kanser türlerinden biri olan deri kanseri, erken evrede tanı konulduğunda tedavi başarısı yüksek olan hastalıklar arasında yer alıyor. Toplumda deri kanserinin yalnızca benlerden kaynaklandığına dair yaygın bir yanlış inanış bulunuyor; oysa iyileşmeyen yaralar, kabuklanan lezyonlar, uzun süre geçmeyen kızarıklıklar veya yeni gelişen cilt oluşumları da deri kanserinin ilk belirtileri olabiliyor.
Risk faktörleri ve dikkat edilmesi gereken bulgular
Uzm. Dr. Gezdur, kontrolsüz güneş maruziyeti, ultraviyole (UV) ışınları, solaryum kullanımı, açık ten yapısı, ileri yaş ve genetik yatkınlığın deri kanseri riskini artıran başlıca faktörler olduğunu vurguladı. Deride ortaya çıkan her yeni değişikliğin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kanser öncesi dönem gözden kaçmamalı
Özellikle Aktinik Keratoz adı verilen ve kanser öncesi kabul edilen lezyonların erken tanınması büyük önem taşıyor. Gezdur, açık tenli, renkli gözlü ve yaşamı boyunca yoğun güneşe maruz kalmış kişilerde; yüz, el sırtı ve saçsız kafa derisinde görülen sert, pürüzlü ve zımpara hissi veren kızarık alanların Aktinik Keratoz olabileceğini; bunların henüz kanser olmadığını ancak yassı hücreli deri kanserine dönüşme potansiyeli taşıdığını ve basit dermatolojik tedavilerle kanser gelişiminin büyük ölçüde önlenebileceğini söyledi.
En sık görülen deri kanseri türleri
Bazal hücreli karsinom (BCC): Tüm deri kanserlerinin yaklaşık %80'ini oluşturan en yaygın türdür. Genellikle yüz, burun, kulak, boyun ve saçlı deri gibi güneşe yoğun maruz kalan bölgelerde görülür. İnci görünümünde parlak pembe kabarıklık, ortası hafif çökük iyileşmeyen yara veya ince damarların seçildiği küçük lezyonlar şeklinde ortaya çıkar. Uzak organlara yayılma riski düşük olsa da tedavi edilmezse çevre dokulara zarar verebilir.
Yassı hücreli karsinom (SCC): Deri kanserleri arasında ikinci sıklıkta görülür; dudak, kulak, saçsız kafa derisi ve el sırtında daha sık ortaya çıkar. Üzeri pullanan, sert, kabuklanan, kolay kanayan veya siğil benzeri lezyonlar şeklinde kendini gösterebilir. Bazal hücreli karsinomdan daha agresif seyredebilir ve tedavi edilmezse bölgesel lenf bezlerine yayılma riski taşır.
Melanom: Daha az görülen ancak en agresif deri kanseri türüdür. Mevcut bir ben üzerinde gelişebileceği gibi tamamen normal görünen ciltte yeni oluşan koyu renkli bir leke olarak da ortaya çıkabilir. Asimetrik yapı, düzensiz sınırlar, birden fazla renk tonu içermesi ve hızla değişim göstermesi melanom açısından kritik uyarı işaretleridir. Erken tanı, melanomda yaşam süresi ve tedavi başarısını doğrudan etkiler.
Ben muayenesinde ABCDE kuralı
Uzm. Dr. Gezdur, herkesin ayda bir kez kendi cildini değerlendirmesini öneriyor. Benlerde değişiklik fark edildiğinde vakit kaybetmeden dermatoloji uzmanına başvurulması gerektiğini belirtti. Ben değerlendirmesinde dikkat edilmesi gerekenler: A (Asimetri): benin iki yarısının birbirine benzememesi; B (Border/Sınır): kenarların düzensiz veya belirsiz olması; C (Color/Renk): aynı ben içinde birden çok renk bulunması; D (Diameter/Çap): çapın yaklaşık 6 milimetreden büyük olması; E (Evolution/Değişim): benin büyümesi, renk değiştirmesi, kalınlaşması, kaşınması veya kanamaya başlaması.
Ne zaman dermatoloğa başvurulmalı
Uzm. Dr. Gezdur, yüz ve güneşe maruz kalan bölgelerde ortaya çıkan, dört haftadan uzun süredir iyileşmeyen, kabuklanan, zaman zaman kanayan ya da giderek büyüyen cilt lezyonlarının ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı. Yılda bir kez yapılacak dermoskopik cilt muayenesinin deri kanserinin erken evrede tespit edilmesini sağlayan en etkili yöntemlerden biri olduğunu belirterek erken teşhisin tedavi başarısını ve yaşam kalitesini koruduğunu söyledi.
Önemli hatırlatma: Ciltteki her yeni belirti ya da değişiklik zaman kaybetmeden dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
LİV HOSPİTAL ULUS DERMATOLOJİ UZMANI UZM. DR. ÖMER GEZDUR
