İşletmeler için DOA kayıt süreci başladı
Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla hayata geçecek Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulamasına ilişkin işletmelerin kayıt süreci başladı. Ambalajlı içecek satan veya servis eden tüm işletmeler, dbys.gov.tr üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS)’ne kayıt olarak yetkili operatörlerden birini seçebilecek.
Kayıt ve operatör seçimi nasıl yapılacak?
Uygulama kapsamında işletmelerin, 1 Temmuz öncesinde DBYS’ye kayıtlarını tamamlamaları gerekiyor. Kayıt işlemiyle işletmeler, iade süreçlerini yürütecek yetkili operatörleri seçebilecek ve operatörlerle yaptıkları anlaşmalar çerçevesinde teşvik bedeli elde edebilecekler.
Saha uygulaması ve altyapı
Sistemin sahadaki işleyişi satış noktaları üzerinden kurulacak iade altyapısıyla sağlanacak. Büyük mağazalar ve zincir mağazalarda depozito iade makinesi kurulumu zorunlu olurken; diğer işletmelere ambalaj kaydı için el terminalleri, depolama için şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler seçtikleri operatörler tarafından ücretsiz olarak sağlanacak. HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeleri ise kendi bünyelerinde tüketilen içecek ambalajlarını biriktirip seçtikleri operatöre teslim edecek.
Toplanan ambalajların akışı ve tüketici iade süreçleri
İşletmelerde toplanan ambalajlar operatörler tarafından düzenli olarak alınarak sayma ve doğrulama merkezlerine götürülecek, ardından geri dönüşüm tesislerinde işlenip yeniden hammaddeye dönüştürülecek. Tüketiciler DOA logolu ambalajları iade noktalarına veya depozito iade makinelerine teslim ederek iade bedelini alabilecek. DOA mobil uygulaması üzerinden kullanıcı hesaplarına aktarılan bedellerin banka hesabına transfer edilebileceği, bu bedellerin ATM’den çekilebileceği veya alışverişlerde kullanılabileceği açıklandı.
Ekonomik ve çevresel hedefler
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistemin, piyasadaki plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito kapsamına alarak kontrollü biçimde ekonomiye geri kazandırmayı hedeflediği belirtildi. Sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla ekonomiye yıllık 30 milyar lira doğrudan katkı sağlanmasının öngörüldüğü ifade edildi.
TÜÇA Başkanı’nın değerlendirmesi
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, uygulamanın zaman içinde iade ve geri kazanım odaklı yeni bir tüketim davranışının yerleşmesini destekleyeceğini vurgulayarak: \"DOA ile Türkiye genelinde güçlü bir geri dönüşüm seferberliği başlatıyoruz. Ambalajlı içecek satışı yapan işletmelerimiz, bu sistemin sahadaki en önemli paydaşlarından olacak. Market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafelerimizin DBYS’ye kayıtlarını tamamlayarak sisteme dahil olmaları, ambalajların doğru şekilde toplanıp geri dönüşüme kazandırılması açısından kritik rol oynuyor. Tüm işletmelerimizi çevresel hedeflerimize ulaşmamız ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmemiz açısından büyük önem taşıyan bu dönüşümün bir parçası olmaya davet ediyoruz\" dedi.
Uluslararası bağlam ve beklentiler
Depozito yönetim sistemleri dünya genelinde yaygınlaşırken, bugün 20’den fazla ülkede uygulanan ve 350 milyonu aşkın nüfusu kapsayan modellerin 2026 itibarıyla 70 ülke veya eyalette yaklaşık 750 milyon kişiye ulaşmasının beklendiği ifade edildi. Türkiye’nin, 2025 yılı itibarıyla kademeli olarak devreye aldığı DOA uygulamasıyla uçtan uca dijital bir altyapı sunarak uluslararası ölçekte örnek teşkil etmeyi hedeflediği kaydedildi.
İŞLETMELER İÇİN ÖNE ÇIKAN ADIM: DBYS’ye kayıt olmak ve iade süreçlerini yönetecek operatörü seçmek için dbys.gov.tr adresi takip edilmeli.
1 TEMMUZ İTİBARIYLA TÜRKİYE GENELİNDE HAYATA GEÇECEK DEPOZİTOSU OLAN AMBALAJLAR (DOA) UYGULAMASI ÖNCESİNDE, AMBALAJLI İÇECEK SATAN VEYA SERVİS EDEN TÜM İŞLETMELER DBYS.GOV.TR ÜZERİNDEN DEPOZİTO BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ’NE KAYIT OLARAK OPERATÖRLERİNİ SEÇEBİLECEĞİ BELİRTİLDİ.
