inmemiş testis nedir ve neden önemlidir?
Çocuk Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Mithat Günaydın Medicana Sivas Hastanesi'ndeki açıklamasında, testislerin anne karnında böbreklerin yanında geliştiğini ve doğuma yakın dönemde hormonlar ve diğer mekanizmalarla aşağı doğru inmesi gerektiğini anlattı. Doğumda testislerin normalde skrotumda (torbada) bulunması beklenir; bu iniş gerçekleşmediğinde durum inmemiş testis olarak adlandırılır.
neden risk oluşturuyor:
Günaydın, testislerin kasık kanalında ya da karın içinde olması halinde bulunduğu bölgenin skrotuma göre daha sıcak olduğuna dikkat çekti. Bu yüksek ısının spermi üreten hücrelerde bozulmaya yol açabileceğini, bunun da ileride infertilite (kısırlık) riskini artırdığını söyledi. Ayrıca bozulmuş hücrelerden dolayı ilerleyen yıllarda testis kanseri gelişme olasılığı da yükselmektedir. Bu nedenlerle zamanında müdahalenin önemini vurguladı.
tedavi süreci ve zamanlama:
İnmemiş testis tespit edildiğinde ilk yaklaşım, doğumdan sonraki ilk 6 aya kadar beklemektir; bu dönemde bir hormon fırtınası meydana gelir ve testisler kendiliğinden torbaya inebilir. Eğer 6 ay sonunda inme gözlenmezse tedavi gündeme gelir. Günaydın, tek taraflı inmemiş testiste genellikle cerrahi müdahale gerektiğini, iki taraflı vakalarda ise bazen hormonal tedavinin denenebileceğini fakat hormon tedavisinin sınırlı yeri olduğunu belirtti.
karın içinde bulunmayan veya eriyen testisler:
Testis kasık kanalında ya da torbada bulunamadığında, karın içinde aranması gerekir ve bunun için laparoskopik yöntem kullanılır. Karın içinde bulunan testis serbestleştirilip kanaldan aşağı indirilebilir. Ancak testis hiç bulunamıyorsa veya karın içinde beslenemediği için erimişse, geride kalabilecek doku parçası (testis artığı) sonraki kanser riski nedeniyle alınmalıdır.
aileler ne yapmalı:
Günaydın ailelere, çocuklarının testislerini gece ve gündüz kontrol etmelerini, banyo sırasında veya altını açtıklarında torbayı gözlemlemelerini önerdi. "Utangaç testis" olarak nitelenen durumlarda testis kasık kanalına kaçabilir; eğer testis zamanının çoğunu kanalda geçiriyorsa indirilmesi gerektiğini söyledi. Şüphe halinde bir çocuk cerrahına başvurmak gerektiğini vurguladı ve takip ile karar verilebileceğini belirtti.
Özetle, inmemiş testislerde erken tanı ve uygun zamanlamayla yapılan müdahale kısırlık ve kanser riskini azaltacak en önemli adımlardır; uzman değerlendirmesi gecikmemelidir.
ÇOCUK CERRAHİSİ UZMANI DOÇ. DR. MİTHAT GÜNAYDIN
