inmemiş testis nedir ve nasıl oluşur?
Medicana Sivas Hastanesi Çocuk Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Mithat Günaydın, testislerin anne karnındaki gelişim sırasında böbreklerin yanında oluştuğunu ve doğuma yakın dönemde hormonal ve diğer mekanizmalarla karın içinden kasık kanalına, oradan da skrotuma (torbaya) indiğini açıkladı. Doğum sırasında testislerin normalde torbada olması gerektiğini belirten Günaydın, bu inişin gerçekleşmemesine inmemiş testis denildiğini söyledi.
erken dönem takip ve müdahale:
Günaydın, inmemiş testis vakalarında uygulanan izlem sürecine dikkat çekti: "İlk 6 aya kadar bekleriz, bu süreçte bir hormon fırtınası meydana gelir ve testisler kendiliğinden inebilir." Eğer testis 6 ayı geçip torbaya inmemişse tedavi gerekeceğini vurguladı. Uzman, sıcaklığın testis dokusu üzerinde belirleyici olduğunu; kasık kanalı veya karın içinin torbaya göre 1-2 derece daha sıcak olmasının sperm üreten hücrelerin bozulmasına yol açabileceğini, bunun sonucunda zamanla testisin eriyebileceğini ve infertilite (çocuk sahibi olamama) riskinin doğacağını söyledi.
Günaydın ayrıca bozulmuş hücrelerin ileride testis kanseri riskini artırdığını belirterek bu nedenle müdahalenin zamanında yapılmasının önemini vurguladı: "Testis en geç 1 yaşında indirilmelidir."
tedavi seçenekleri ve cerrahi yaklaşımlar:
Uzmanın aktardığına göre tedavi algoritması genel olarak şu şekildedir: 6 aya kadar gözlem sürdürülür; eğer testis inmemişse ve tek taraflı ise cerrahi işlem gerekir. İki taraflı inmemiş testiste hormonal tedavi denenebileceği, ancak hormonal tedavinin inmemiş testis tedavisinde çok yeri olmadığı ifade edildi.
Testisin kasık kanalında veya torbada bulunamaması halinde karın içinde aranması gerektiğini söyleyen Günaydın, bunun için laparoskopik yöntemin kullanıldığını belirtti. Karın içinde bulunan testis serbestleştirilip kanaldan aşağı indirilebildiği; ancak testisin hiç bulunamaması veya karın içinde beslenemeyip erimesi durumunda bu dokunun alınması gerektiğini, bunun da testis artığından kaynaklanabilecek kanser riskini önlemeye yönelik olduğunu kaydetti.
ailelerin rolü ve takip önerileri:
Günaydın ailelere düzenli kontrol çağrısı yaptı: "Aile gece ve gündüz çocuğun testisini kontrol edip torbaya inip inmediğini gözlemlemeli." Utangaç (retraktile) testisin cerrahları zorlayabildiğini, testisin zaman zaman kanala kaçabildiğini ve uzun süre yüksek ısıda kalmasının risk oluşturduğunu belirtti. Aileler banyo sırasında ya da alt değiştirme anında torbayı kontrol ederek şüphe halinde bir çocuk cerrahına başvurabilirler.
Özetle, inmemiş testis erken dönemde izlenmeli; 6 aylık dönemde inmemişse değerlendirme yapılmalı ve en geç 1 yaşına kadar gerekli cerrahi müdahale uygulanmalıdır. Bu adım hem gelecekteki fertiliteyi korumak hem de testis kanseri riskini azaltmak için kritik kabul ediliyor.
Çocuklarda inmemiş testis kısırlık ve kanser riskini artırıyor
