çiftçi gelirini eriten maliyetler ve düşen fiyatlar:
Denizli'nin Çivril ilçesi Işıklı Mahallesi'nde elma üretimi yapan ve aynı zamanda mahalle muhtarı olan Serkan Aymaz, artan girdi maliyetleri ile düşen alım fiyatlarının üreticiyi zor durumda bıraktığını ifade etti. Aymaz, bu yıl bahçesinden 70-100 ton arasında elma hasadı beklediğini ancak mevcut fiyatlarla üreticinin emeğinin karşılanmadığını söyledi.
Aymaz, seyreltme döneminde elde edilen elmanın işçilik maliyetini karşılamadığı için tarlada kaldığını aktararak, geçen yıl 6 lira olan seyreltme elmasının bu yıl 3 liraya düştüğünü belirtti. İşçi yevmiyesinin erkeklerde 2 bin, kadınlarda ise 1.500 lira seviyesinde olduğunu vurguladı.
fiyatlarla maliyet arasındaki uçurum:
Gübre, mazot, ilaç ve işçilik başta olmak üzere tüm girdi kalemlerinde yaşanan artışın üretim maliyetini yükselttiğini söyleyen Aymaz, elma fiyatlarındaki düşüşün üreticiyi daha da zora soktuğunu ifade etti. Aymaz'a göre, geçen yıl 40 lira civarında olan sofralık elmanın bu yıl 20-25 lira seviyelerinde kalması, ıskarta elmanın ise 11-12 liradan yaklaşık 4 liraya gerilemesi üreticinin gelirini önemli ölçüde azalttı.
Aymaz, "maliyetler yüzde 100 arttı" diyerek, bu seviyedeki hasadın bile üretim maliyetini karşılamasının başlı başına büyük bir yük olduğunu belirtti. Bu tablo, özellikle işçilik yoğun dönemlerde alınan verimi ve geliri doğrudan etkiliyor.
üretim tercihlerinde gözlemlenen değişim:
Çivril'de elma bahçelerinin her geçen yıl azaldığını söyleyen Aymaz, üreticilerin daha az masraf gerektiren ürünlere yönelmeye başladığını aktardı. Gübre, mazot, ilaç ve işçilik maliyetlerinin artışı, çiftçilerin arpa, buğday, kayısı ve şeftali gibi düşük girdili ürünlere yönelmesine neden oluyor.
Aymaz, market raflarındaki fiyatların üreticinin kazancıyla örtüşmediğini vurgulayarak, "Marketlerde elma 140 liraya kadar çıkıyor. Devlet bunun neresinde, kim neyi denetliyor?" diye sordu. Bu sözler, hem bölgesel üretim tercihleri hem de tarımsal sürdürülebilirlik açısından dikkat çekiyor.
Sonuç olarak, Işıklı'daki elma üreticileri için önümüzdeki dönem, maliyetlerin kontrol altına alınmaması halinde hem üretim ölçeğinin daralması hem de tarımsal çeşitliliğin değişmesi risklerini beraberinde getiriyor. Yerel üreticiler, alınacak ekonomi ve tarım politikalarına bağlı olarak yeniden yön değiştirebileceklerini belirtiyor.
ÇİVRİL’DE ELMA ÜRETİCİSİ MALİYET ALTINDA EZİLİYOR
