Çilek bacak (keratozis pilaris) nedir ve kimlerde sık görülür:
Kol ve bacakların dış yüzeylerinde, deri gözeneklerinde oluşan küçük noktasal kabarıklıklar ve çevresinde hafif kızarıklıklarla kendini gösteren keratozis pilaris; halk arasında 'çilek bacak' veya 'tavuk derisi' olarak adlandırılır. Medicana Sağlık Grubu Dermatoloji Bölümü Uzmanı Uzm. Dr. Cüneyt Soyal bu görünümün sağlık açısından genellikle bir sorun oluşturmadığını, daha çok cildin bir varyasyonu şeklinde değerlendirildiğini vurguluyor.
Keratozis pilarisin tam nedeni kesin değil, ancak alerjik bünyesi olanlar, cilt kuruluğu yaşayanlar, beslenme bozukluğu olanlar, atopik egzama veya şeker hastalığı bulunanlar ile yoğun güneş maruziyeti olan kişilerde daha sık izlenebiliyor.
Evde uygulanan peeling ve bakım uygulamaları:
Görünümü hafifletmek amacıyla pek çok kişi evde peeling ve benzeri yöntemlere başvuruyor. Uzm. Dr. Cüneyt Soyal, uygun ürün ve uygulamanın doğru yapıldığında olumlu etkisinin olabileceğini; ancak rastgele ve aşırı uygulamaların cilt bariyerine zarar verebileceğini belirtiyor. Bu nedenle marketten seçilen herhangi bir ürünün sürekli ve yanlış kullanımının olumsuz sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Her bireyin cilt yapısı ve rahatsızlığın şiddeti farklı olduğundan, hangi yöntemin hangi sıklıkla uygulanacağına bir dermatoloji uzmanı karar vermelidir. Ayrıca sadece harici uygulamalar yeterli olmayabilir; eşlik eden hastalıkların tedavisinin düzenlenmesi, yaşam alışkanlıklarının gözden geçirilmesi ve varsa beslenme bozukluklarının düzeltilmesi gerekmektedir.
Tedavi beklentisi, lazer ve epilasyon ilişkisi:
Peeling etkisi oluşturan bazı bakım ürünleri keratozis pilaris görünümünü azaltabilir, ancak tamamen ortadan kaldırmaz. Uzm. Dr. Cüneyt Soyal, cilde uygun ürünlerin doğru sıklıkta kullanımının önemine işaret ediyor ve şunları ekliyor: 'Çilek bacak görünümünün tıraş, ağda veya diğer epilasyon yöntemlerinden kaynaklandığı düşünülse de keratozis pilarisin kıllarla veya tercih edilen epilasyon yöntemiyle doğrudan bir ilişkisi bulunmuyor. Kıl mevcudiyetiyle bağlantılı olmadığı için lazer epilasyon işleminin de keratozis pilaris üzerinde doğrudan bir etkisi bulunmaz.'
Kliniklerde genellikle radikal, tek seferde çözüm sağlayan tedaviler uygulanmaz; bunun yerine uzun vadeli, sürdürülebilir bakım protokolleri öneriliyor.
Uzman değerlendirmesi ve süreklilik gerekliliği:
Dermatoloğa başvurulduğunda öncelikle görünümün bir hastalığın sonucu mu yoksa derinin normal bir varyasyonu mu olduğu değerlendirilir. Keratozis pilarisin nadiren bazı deri hastalıkları ve sendromların bir bileşeni olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle altta yatan bir durum şüphesi varsa ek değerlendirme ve tedavi gerekebilir.
Uzm. Dr. Cüneyt Soyal, keratozis pilarisin çocukluk döneminde genellikle başladığını, en belirgin dönemin ergenlik yılları olduğunu ve yaş ilerledikçe şiddetin azalma eğiliminde olabileceğini belirtiyor. Ayrıca güneş ışığı görünümü artırabildiği için özellikle yaz aylarında şikâyetler daha belirgin hale gelebiliyor.
Düzenli nemlendirme, güneşten korunma ve beslenme temel korunma ve bakım ilkeleridir. Uzun vadeli yaklaşımlar; kişinin cilt yapısına uygun nemlendiricilerin düzenli kullanımı, önerilen bakım ürünlerinin sürekliliği, güneşten etkin korunma ve dengeli beslenme ile desteklendiğinde etkili oluyor. Uzm. Dr. Cüneyt Soyal'a göre 'düzenli uygulamalarla bir iki ay içerisinde görünümde iyileşme sağlanabilir', ancak bu iyilik halinin korunması için bakım protokolünün devam ettirilmesi şarttır.
Sonuç olarak, çilek bacak görünümünde hedef tamamen yok etmekten çok doğru, kişiye özel ve sürekli bakım ile görünümü hafifletmek ve yeniden belirginleşmesini azaltmaktır. Rastgele uygulamalardan kaçınılmalı, gerektiğinde dermatoloji uzmanına danışılmalıdır.
MEDİCANA INTERNATİONAL İZMİR HASTANESİ DERMATOLOJİ UZMANI UZM. DR. CÜNEYT SOYAL
