Boztaş Ailesinin İnsan Emeğiyle Açtığı Su Tüneli 50 Yıldır Bahçeleri Suluyor
Tünelin yapımı ve teknik özellikleri
Malatya’nın Battalgazi ilçesi Çolaklı Mahallesi’nde, Boztaş ailesinin 1975-1977 yılları arasında tamamen insan gücüyle açtığı doğal su tüneli, yarım asrı aşkın süredir kullanılmaya devam ediyor. Tünel, yapım sürecinde üç kişinin yaklaşık üç yıl çalışması sonucunda ortaya çıkan yaklaşık 100 metre uzunluğunda bir sistem olarak kayda geçti.
Tünel yapısı, Roma dönemine ait sulama kanallarını andıran şekliyle dikkat çekiyor: yaklaşık 90 santimetre genişlik ve 1,5–2 metre yükseklik aralığına sahip. Bu boyutlar, hem geçiş hem de su iletimi açısından pratik bir düzen sunuyor.
Kullanım, ulaşım ve dönüşüm
Tünelden çıkan su, borular aracılığıyla bir havuzda toplanıyor ve özellikle kayısı bahçeleri, sebze ile tütün üretiminde değerlendiriliyor. Yapımında yer alan isimlerden Galip Boztaş, çalışmaların dönem bilgilerini aktarırken, "Rahmetli amcam Rıfat Boztaş ile birlikte üç kişi yaklaşık 100 metre uzunluğundaki bu tüneli kazdık. O dönem teknoloji yoktu, her şey insan gücüyle yapılıyordu. Yaklaşık üç yıl sürdü. Suyu bulduktan sonra havuza aktarıp tütün, sebze ve meyve sulamasında kullandık. Yaklaşık 52 yıldır bu tünelden su akmaya devam ediyor" dedi.
Tünelin yerel topoğrafyayla ilişkisi de öne çıkıyor: Aile, tünelin "yaklaşık 9 metre girişe ve 21 metre derinliğe sahip" olduğunu belirtiyor. Elektrik ve pompa sistemlerinin bölgeye gelmesiyle su, pompalar aracılığıyla üst bölgelere taşınarak sulama alanı genişletildi. Ailenin bir diğer bireyi Recep Boztaş ise, "O dönem köyde pompa sistemi yoktu. Bu su hem sulamada hem içme suyu olarak kullanıldı. Daha sonra elektrik gelince havuz yapıldı ve su yukarı bölgelere basılarak bahçeler sulanmaya devam etti" ifadelerini kullandı.
Yerel tarım ve süreklilik
Doğal su tüneli, yaklaşık 50 dönümlük bir araziye hizmet veriyor ve yarım asrı aşkın süreyle bölgedeki tarımsal üretime katkı sağladı. Hem yapım yöntemi hem de uzun süreli kullanım örneği, yerel düzeyde sürdürülebilir su temini ve kırsal dayanıklılık açısından önem taşıyor.
Boztaş ailesinin tüneli, insan emeğiyle oluşturulmuş bir altyapının günümüzde de üretime hizmet ettiğini gösteren somut bir örnek olarak kayda geçiyor; tünel, hem tarihi değer hem de işlevsellik açısından mahalle tarımının sürekliliğinde rol oynamaya devam ediyor.
MALATYA'NIN BATTALGAZİ İLÇESİNE BAĞLI ÇOLAKLI MAHALLESİ'NDE BOZTAŞ AİLESİNİN YAKLAŞIK 50 YIL ÖNCE TAMAMEN İNSAN EMEĞİYLE AÇTIĞI DOĞAL SU TÜNELİ, ARADAN GEÇEN YILLARA RAĞMEN HALEN BAHÇELERİN SULANMASINDA KULLANILIYOR.
