Bandırma'da kadınların el emeğiyle yaşattığı halı geleneği:
Balıkesir'in Bandırma ilçesinde, unutulmaya yüz tutan el dokuması halı ve kilim sanatı, yerel kadınlar tarafından nesilden nesile aktarılmak üzere yeniden canlandırılıyor. Ayşe Çınar ve Hülya Sert önderliğinde yürütülen çalışmalar, yalnızca üretim değil; geçmişle bağ kuran, toplumsal ve kültürel hafızayı güçlendiren bir çaba olarak öne çıkıyor.
Ayşe Çınar, yaklaşık 30 yıllık el sanatları deneyimini kilim ve halı dokumaya yönlendirerek Bandırma'da bir akım başlattıklarını söylüyor. Çınar, el dokumasının yoğun ilgi gördüğünü, sanatın teknik yönlerinin yanı sıra duygusal bir aktarım da içerdiğini vurguluyor. Dokunan her parçanın, dokuyanların anılarını ve hislerini taşıdığını belirtiyor.
Eğitim, teknikler ve duygusal aktarım:
Çınar, halı dokuma eğitimlerinin aşamalarını ayrıntılarıyla anlatıyor. İlk adımın ilmek atmayı öğrenmek olduğuna dikkat çekiyor; bunun ardından temel uygulamaların geldiğini söylüyor. Eğitim sürecinde ön ve arka tellerin ayrılması, düğüm atma ve atkı atma gibi teknikler adım adım öğretiliyor. Bu yöntemle hem motiflerin doğru okunması sağlanıyor hem de kursiyerlerin el becerileri gelişiyor.
Dokumalarda farklı figür ve temaların işlendiği, hatta Atatürk silüetinin de örnek olarak kullanıldığı çalışmaların bulunduğu belirtiliyor. Bu tür karmaşık motiflerin ortaya konmasının zorluğuna rağmen, sanatçılar halı dokumanın kişisel bir ifade biçimi olduğunu ve her ilmeğe bir anın, bir duygunun yüklendiğini ifade ediyorlar.
Topluluk çalışmaları ve gençlerin sürece dahil edilmesi:
Hülya Sert yaklaşık 6 yıldır halı dokuma çalışmaları yapıyor ve geleneksel motifleri genç nesillere aktarmaya odaklanıyor. Sert, çocuklara yönelik eğitim atölyeleriyle öğrencilerin tezgâh başında desen kodlamayı ve ilmek almayı öğrenmesini sağlıyor. Başlangıçta basit öğrenci tezgâhlarıyla başlanan süreç, ilerledikçe el emeğiyle tamamlanan çalışmalara dönüşüyor.
Toplumsal katılımı artırmak amacıyla başlatılan ortak halı projesi, Bandırma halkının ilgisini çekiyor. Büyük bir tezgâh üzerinde yürütülen bu çalışmada, kentten geçenlerin bir ilmek atmaları teşvik ediliyor; böylece hem hatıra bırakılıyor hem de kolektif bir eser ortaya konuyor. Çınar ve Sert'in hedefi, daha fazla kişinin dokuma tezgâhıyla buluşmasını sağlayarak geleneksel halı dokuma mirasını geleceğe taşımak.
Bu girişimler, el dokuması sanatının kent ölçeğinde görünürlük kazanmasını sağlarken, çocuklar ve gençlerle kurulan bağlar sayesinde mirasın sürekliliğine katkı veriyor. Bandırma'da örülen halılar, yalnızca birer eşya değil; toplumsal belleğin ve el sanatları kültürünün canlı tanıkları olmayı sürdürüyor.
AYŞE ÇINAR (SOLDA) VE HÜLYA SERT (SAĞDA), UNUTULMAYA YÜZ TUTMUŞ GELENEKSEL HALI DOKUMA SANATINI YAŞATMAK İÇİN ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRÜYOR.
